NETFLIX: ΤΙΣ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΑ ΚΑΙ ΕΛΙΩΣΑ – ΜΙΑ ΣΕΙΡΑ ΚΑΙ ΜΙΑ ΤΑΙΝΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΛΗΘΙΝΗ ΑΓΑΠΗ

Μέσα στις τελευταίες ημέρες παρακολούθησα στο Netflix δύο ιστορίες εποχής. Μπορεί να εκτυλίσσονται σε άλλες χώρες και σε διαφορετικούς αιώνες, όμως μου άφησαν σχεδόν το ίδιο συναίσθημα.
Οι παραγωγές The Cook of Castamar και Lady Chatterley’s Lover μιλούν για τον έρωτα, αλλά ακόμη περισσότερο για κάτι ουσιαστικότερο: την αληθινή αγάπη, που μπορεί να γίνει ισχυρότερη από τις κοινωνικές διαφορές, τα χρήματα, τους τίτλους, τις συμβάσεις και όλα τα «πρέπει» που ορθώνονται ανάμεσα στις ζωές δύο ανθρώπων.

Ίσως αυτός να είναι ο λόγος που έχω τόσο μεγάλη αδυναμία στις ταινίες και τις σειρές εποχής, ιδιαίτερα όταν προέρχονται από μυθιστορήματα. Νιώθω πως μέσα σε τέτοιες ιστορίες ο έρωτας παρουσιάζεται πιο αγνός, πιο ουσιαστικός και συχνά πολύ πιο συγκλονιστικός. Όχι επειδή οι άνθρωποι εκείνων των χρόνων αγαπούσαν περισσότερο από εμάς, αλλά επειδή δεν μπορούσαν να εκτονώσουν όσα αισθάνονταν με τη σημερινή αμεσότητα και ευκολία.

Ανάμεσά τους έμπαιναν αποστάσεις και αυστηροί κανόνες. Οι κοινωνικές τάξεις σχεδόν απαγορευόταν να διασταυρωθούν, ενώ οικογένειες, τίτλοι, περιουσίες και καθήκοντα καθόριζαν τις ζωές τους. Και πάνω από όλα υπήρχε ο φόβος της κοινωνικής κατακραυγής.
Ακόμη και ένα βλέμμα έκρυβε πολλά, ενώ ένα άγγιγμα μπορούσε να πει περισσότερα. Όταν, λοιπόν, δύο άνθρωποι επέλεγαν να ακολουθήσουν όσα ένιωθαν, συχνά γνώριζαν εξαρχής ότι αυτή η απόφαση θα είχε τίμημα.
Lady Chatterley και Castamar: Δύο γυναίκες που τόλμησαν
Αυτό το κοινό νήμα διέκρινα ανάμεσα στις δύο ιστορίες. Το Lady Chatterley’s Lover μεταφέρει στον κινηματογράφο το εμβληματικό μυθιστόρημα του D. H. Lawrence, το οποίο κυκλοφόρησε για πρώτη φορά σε ιδιωτική έκδοση το 1928. Η Connie, με την Emma Corrin στον ρόλο, ανήκει στην ανώτερη κοινωνική τάξη και είναι παντρεμένη με τον Sir Clifford Chatterley.

Ύστερα από τον πόλεμο, ο άνδρας της μένει παράλυτος και η καθημερινότητά της στο μεγάλο κτήμα καταλήγει σιγά σιγά να μοιάζει με συναισθηματικό εγκλεισμό. Μην σπεύσετε να την κρίνετε αρνητικά: εκείνος είναι ένας σύζυγος με αναπηρία και εκείνη αποκτά εραστή. Ανάμεσά τους, όμως, κυριαρχούν η ψυχρότητα, η απόσταση και η συναισθηματική εγκατάλειψη. Η γνωριμία της με τον θηροφύλακα Oliver Mellors, τον οποίο ενσαρκώνει ο Jack O’Connell, ανατρέπει τα πάντα.

Τότε συμβαίνει κάτι που για τα δεδομένα εκείνης της περιόδου έμοιαζε σχεδόν αδιανόητο: μια λαίδη ερωτεύεται έναν άνδρα που κατέχει πολύ χαμηλότερη θέση στην κοινωνική ιεραρχία.

Το δίλημμα της Connie δεν είναι απλώς μια επιλογή ανάμεσα σε δύο άνδρες, αλλά ανάμεσα σε δύο διαφορετικές ζωές. Στη μία πλευρά βρίσκονται ο τίτλος, η οικονομική άνεση, η ασφάλεια και όσα η κοινωνία απαιτεί να διαφυλάξει μια γυναίκα της δικής της θέσης. Στην άλλη υπάρχει ένας έρωτας που την κάνει να νιώθει και πάλι ζωντανή. Εκείνη βρίσκει το κουράγιο να τα διακινδυνεύσει όλα γι’ αυτόν.
The Cook of Castamar: Ο έρωτας της μαγείρισσας με τον δούκα
Στο The Cook of Castamar ακολουθείται η αντίθετη πορεία. Δεν βλέπουμε μια γυναίκα της αριστοκρατίας να κατεβαίνει στην κοινωνική κλίμακα για να βρει εκείνον που αγαπά. Στο επίκεντρο βρίσκεται μια γυναίκα που έχει στερηθεί σχεδόν τα πάντα και ξαφνικά τοποθετείται στην άλλη άκρη αυτής της χαώδους κοινωνικής απόστασης.

Η σειρά έχει συνολικά 12 επεισόδια και μας ταξιδεύει στη Μαδρίτη του 1720. Πρόκειται για μεταφορά του μυθιστορήματος La cocinera de Castamar, το οποίο έγραψε ο Ισπανός συγγραφέας Fernando J. Múñez και κυκλοφόρησε το 2019.
Η Clara Belmonte, μια καλλιεργημένη γυναίκα και κόρη γιατρού, αναγκάζεται να γίνει μαγείρισσα όταν η οικογένειά της καταρρέει, ο πατέρας της χάνει τη ζωή του και η ίδια βυθίζεται στην απόλυτη ανέχεια. Την ίδια στιγμή παλεύει με την αγοραφοβία. Έτσι, η κουζίνα εξελίσσεται σε καταφύγιο, χώρο δημιουργίας και, τελικά, σε δρόμο επιστροφής της στην ίδια τη ζωή.

Η Michelle Jenner ερμηνεύει υπέροχα την Clara, ενώ ο Roberto Enríquez υποδύεται τον Diego, Δούκα του Castamar. Πρόκειται για δύο ανθρώπους που έχουν πληγωθεί από τη ζωή και συναντιούνται σε μια κοινωνία όπου κανονικά δεν θα μπορούσαν ούτε να αντικρίσουν ο ένας τον άλλον ως ίσο. Η θέση της είναι στην κουζίνα, ενώ η δική του στην κορυφή της κοινωνικής πυραμίδας.

Παρ’ όλα αυτά, οι δυο τους ερωτεύονται. Εκείνο που μου άρεσε ιδιαίτερα είναι πως τα αισθήματά τους δεν προκύπτουν μόνο από τη μεταξύ τους έλξη. Ο έρωτάς τους χτίζεται μέσα από τον θαυμασμό, την ουσιαστική επικοινωνία και την ικανότητα να βλέπουν τον άνθρωπο που κρύβεται πίσω από την κοινωνική θέση.
Lady Chatterley και Castamar: Αγάπη πέρα από τον έρωτα
Εκείνο που με συγκίνησε περισσότερο και στα δύο έργα είναι πως η αγάπη δεν αφορά αποκλειστικά τον δεσμό ανάμεσα σε έναν άνδρα και μία γυναίκα. Εκφράζει επίσης την αγάπη απέναντι στον άνθρωπο.
Όταν οι κοινωνικές ανισότητες όριζαν σε μεγάλο βαθμό τη ζωή των ανθρώπων και η κοινωνική τάξη της γέννησης μπορούσε να καθορίσει το μέλλον τους, οι δύο ηρωίδες μοιράζονται μια ουσιαστική στάση: αντιμετωπίζουν τους γύρω τους ως ανθρώπους και όχι ως κοινωνικές κατηγορίες.

Η Clara δείχνει ενδιαφέρον για το προσωπικό του Castamar, το ακούει, το κατανοεί και είναι σε θέση να συγχωρεί. Ακόμη και όταν έρχεται αντιμέτωπη με σκληρότητα, αδικία ή ανθρώπους που θέλουν να τη βλάψουν, δεν απαρνείται την καλοσύνη της.
Ίσως, μάλιστα, αυτή η αντίληψη να φαίνεται και στα πιάτα που ετοιμάζει. Η ιδέα είναι πως, όταν όλοι τρώνε το ίδιο φαγητό, όλοι γίνονται ίσοι. Μια φαινομενικά απλή σκέψη, η οποία στην Ισπανία του 18ου αιώνα αποκτά σχεδόν κοινωνικό περιεχόμενο.

Στο Lady Chatterley’s Lover, από την άλλη, η Connie έρχεται σε επαφή με έναν κόσμο που δεν είχε γνωρίσει μέσα στην προστατευμένη αριστοκρατική ζωή της. Γνωρίζει τους εργάτες, τις οικογένειες που ζουν από τα ορυχεία και τη βαθιά ανισότητα ανάμεσα στους ιδιοκτήτες και σε εκείνους που καταθέτουν το σώμα και την υγεία τους για να δημιουργηθεί ο πλούτος.
Σε αυτό το σημείο, οι δύο ιστορίες ξαναβρίσκουν έναν κοινό δρόμο. Γιατί η αληθινή ευγένεια δεν κρίνεται από έναν τίτλο, αλλά από το βλέμμα με το οποίο αντιμετωπίζεις τον άνθρωπο που έχει λιγότερα από εσένα.
Γιατί με άγγιξαν τόσο βαθιά
Ίσως επειδή, όταν ολοκληρώνονται, αυτές οι ιστορίες συνεχίζουν να σε απασχολούν με τα ερωτήματά τους. Θα τα άφηνες όλα για μια αληθινή αγάπη; Θα μπορούσες να αφήσεις πίσω την ασφάλεια, τη θέση σου στην κοινωνία, ακόμη και τη ζωή που έχεις δημιουργήσει, προκειμένου να βρεθείς με τον άνθρωπο που αγαπάς; Θα έβρισκες το κουράγιο να αγνοήσεις τα «πρέπει» και όσα πιστεύουν οι άλλοι;
Και, τελικά, στη σημερινή εποχή πόσο συχνά βλέπουμε ουσιαστικά τον άνθρωπο που έχουμε απέναντί μας, χωρίς να τον κρίνουμε από την κοινωνική θέση, τα χρήματα, την καταγωγή ή την εικόνα του;
Αυτό είναι ίσως εκείνο που με άγγιξε περισσότερο και στις δύο ιστορίες. Μου υπενθύμισαν πως η αληθινή αγάπη, είτε μιλάμε για έρωτα είτε για ανθρώπινη σύνδεση, χρειάζεται θάρρος, ενσυναίσθηση και γενναιοδωρία. Μου έδειξαν επίσης ότι, για να αποκτήσεις κάτι πραγματικά πολύτιμο, ενδέχεται να χρειαστεί να διακινδυνεύσεις όσα μέχρι εκείνη τη στιγμή θεωρούσες ανεκτίμητα.
Αν δεν τις έχετε παρακολουθήσει, πραγματικά αξίζουν τον χρόνο σας.
Μεγάλο φιλί, Τατιάνα