ΓΙΑΤΙ ΔΕΝ ΜΥΡΙΖΩ ΤΟ ΑΡΩΜΑ ΜΟΥ; ΜΠΟΡΕΙ Η ΜΥΤΗ ΣΟΥ ΑΠΛΩΣ ΝΑ ΤΟ ΣΥΝΗΘΙΣΕ
Η μυρωδιά μπορεί να παραμένει πάνω μας, ακόμη κι όταν εμείς δεν την αντιλαμβανόμαστε όπως στην αρχή.

Γιατί δεν μυρίζω το άρωμά μου, ενώ το έβαλα πριν φύγω από το σπίτι; Συχνά, η μύτη έχει συνηθίσει τη γνώριμη μυρωδιά και δεν την αντιλαμβάνεται όπως στην αρχή, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι το άρωμα εξαφανίστηκε.
Υπάρχει όμως και μια δεύτερη εξήγηση: το ίδιο το άρωμα μεταβάλλεται καθώς περνά η ώρα και τα συστατικά του εξατμίζονται. Μια σύγκριση με τη βοήθεια κάποιου άλλου μπορεί να δώσει μια πρώτη ένδειξη για το τι συμβαίνει.
Γιατί δεν μυρίζω το άρωμά μου όπως στην αρχή;
Όταν εκτιθέμεθα συνεχώς στην ίδια οσμή, η αντίληψή μας γι’ αυτή μπορεί να μειωθεί. Η οσφρητική εξοικείωση περιγράφει ακριβώς αυτή τη μικρότερη αντίληψη ή απόκριση ύστερα από παρατεταμένη έκθεση· δεν σημαίνει απαραίτητα ότι η μυρωδιά έπαψε να υπάρχει στον αέρα.
Συγγενής είναι η οσφρητική προσαρμογή, η απόκριση του αισθητηριακού συστήματος στη συνεχή ή επαναλαμβανόμενη έκθεση. Η ευαισθησία στη συγκεκριμένη οσμή μπορεί να μειωθεί και να ανακάμψει όταν σταματήσει η έκθεση.
Η εξοικείωση είναι συχνά ειδική για τη μυρωδιά στην οποία έχουμε εκτεθεί. Έτσι, το ότι δυσκολεύεσαι να αντιληφθείς το άρωμά σου δεν σημαίνει αυτομάτως ότι θα δυσκολευτείς να μυρίσεις και κάτι διαφορετικό.
Πόσο γρήγορα συνηθίζει η μύτη μια μυρωδιά;
Οι μελέτες δείχνουν ότι η ευαισθησία μπορεί να αλλάξει, αλλά δεν δίνουν ένα ενιαίο χρονόμετρο για όλους. Σε έρευνα με 80 συμμετέχοντες, μετά από 10 λεπτά συνεχούς έκθεσης οι συμμετέχοντες χρειάζονταν ισχυρότερη οσμή για να αντιληφθούν την εξεταζόμενη μυρωδιά, ένδειξη ότι η ευαισθησία τους είχε μειωθεί. Η προσαρμογή ήταν εντονότερη μετά από δύο ώρες.
Σε άλλη μελέτη, 57 άτομα εκτέθηκαν στο σπίτι τους σε μία από δύο οσμές για δύο εβδομάδες. Η ευαισθησία τους στις οσμές που εξετάστηκαν είχε ανακάμψει μία εβδομάδα μετά τη διακοπή της έκθεσης.
Σε παλαιότερη έρευνα, αντίθετα, η μειωμένη ευαισθησία παρέμενε ανιχνεύσιμη για τους περισσότερους συμμετέχοντες έως και δύο εβδομάδες μετά την τελευταία έκθεση. Οι μελέτες χρησιμοποίησαν διαφορετικές οσμές και πρωτόκολλα, επομένως δεν ορίζουν ενιαίο χρόνο για το πότε θα συνηθίσεις ή θα ξαναμυρίσεις ένα άρωμα.
Μπορεί το άρωμα να έχει όντως εξασθενήσει;
Η οσμή του αρώματος μπορεί να μεταβληθεί καθώς περνά η ώρα, επειδή τα αρωματικά μόρια δεν εξατμίζονται όλα με τον ίδιο ρυθμό. Αυτό που μυρίζουμε αργότερα δεν είναι υποχρεωτικά ίδιο με την πρώτη εντύπωση.
Ρόλο παίζει και η επιφάνεια στην οποία βρίσκεται το άρωμα. Μελέτη σε δέκα εθελοντές εξέτασε την απελευθέρωση αρωματικών μορίων από το δέρμα και βρήκε ότι επηρεαζόταν τόσο από τις ιδιότητες των μορίων όσο και από χαρακτηριστικά της επιδερμίδας, όπως η ενυδάτωση και η τραχύτητα.
Τα ευρήματα αφορούν συγκεκριμένα μόρια και δεν επιτρέπουν να προβλέψουμε πόσες ώρες θα διαρκέσει κάθε άρωμα σε κάθε άνθρωπο. Επομένως, η μικρότερη ένταση που αντιλαμβάνεσαι μπορεί να σχετίζεται είτε με τη μεταβολή της μυρωδιάς είτε με το ότι η όσφρησή σου έχει συνηθίσει τη μυρωδιά.
Πώς θα ξεχωρίσεις τις δύο περιπτώσεις;
Τη στιγμή που εσύ δεν αντιλαμβάνεσαι πια το άρωμα, ζήτησε από κάποιον που εμπιστεύεσαι να ελέγξει αν το μυρίζει πάνω σου. Αν εκείνος το αντιλαμβάνεται, αυτό είναι μια ένδειξη ότι η δική σου όσφρηση μπορεί να έχει εξοικειωθεί με τη μυρωδιά, όχι όμως εργαστηριακή απόδειξη.
Για πιο δίκαιη σύγκριση, κράτησε σταθερά την ποσότητα, το σημείο εφαρμογής και τον χρόνο που μεσολαβεί. Απόφυγε να μυρίζεις συνεχώς το ίδιο σημείο κατά τη δοκιμή, ώστε να μην εκτίθεσαι περισσότερο στην ίδια οσμή.
Μπορείς επίσης να συγκρίνεις το άρωμα στο δέρμα με ένα δείγμα σε άοσμο χαρτί ή ύφασμα. Η διαφορά μπορεί να σε βοηθήσει να εξετάσεις αν παίζει ρόλο η επιφάνεια εφαρμογής, αλλά δεν απομονώνει από μόνη της την επίδραση της προσαρμογής. Πρόκειται για πρακτικές ενδείξεις, όχι για διαγνωστικό τεστ.
Έλεγξε, τέλος, αν έχουν αλλάξει και άλλες γνώριμες μυρωδιές. Κρυολόγημα, γρίπη, COVID-19, ιγμορίτιδα, αλλεργίες ή ορισμένα φάρμακα μπορούν να επηρεάσουν την όσφρηση. Αν η αλλαγή δεν επανέλθει στο φυσιολογικό μέσα σε λίγες εβδομάδες, απευθύνσου σε γιατρό ή ΩΡΛ.






