Τα άνθη της κερασιάς εξακολουθούν να ανθίζουν κάτω από το όρος Fuji και οι τουρίστες εξακολουθούν να έρχονται -αλλά φέτος, το φεστιβάλ δεν πραγματοποιήθηκε.
Στην Fujiyoshida της Ιαπωνίας, οι αρχές ακύρωσαν τον ετήσιο εορτασμό της πόλης για τα άνθη κερασιάς -μια εκδήλωση που συνήθως προσελκύει 200.000 επισκέπτες- μετά από παράπονα των κατοίκων για σκουπίδια, παραβιάσεις, ακόμα και τουρίστες που περιπλανιούνται σε ιδιωτικά σπίτια. Είναι το νεότερο σημάδι ότι καθώς ο παγκόσμιος τουρισμός εκτοξεύεται σε υψηλά επίπεδα, η υπομονή στους πιο δημοφιλείς προορισμούς του κόσμου εξαντλείται.
Το 2025, η Ιαπωνία υποδέχτηκε σχεδόν 43 εκατομμύρια επισκέπτες, τον υψηλότερο αριθμό από ποτέ. Εντωμεταξύ, η Ευρώπη φιλοξένησε περισσότερες από τις μισές από τις 1,5 δισεκατομμύρια διεθνείς αφίξεις σε όλον τον κόσμο. Με τις παγκόσμιες ταξιδιωτικές αφίξεις να προβλέπεται να φτάσουν τα 1,8 δισεκατομμύρια μέχρι το 2030, οι κυβερνήσεις σπεύδουν να διαχειριστούν την πίεση.
Και μερικές καταφεύγουν σε μέτρα που μόλις πριν από λίγα χρόνια θα φαινόντουσαν ακραία: χρήση τεχνητής νοημοσύνης για τον έλεγχο του πλήθους, κατασκευή φυσικών φραγμάτων, επιβολή υψηλών σε κόστος εισιτηρίων για τους ξένους, καθώς και ακύρωση εμβληματικών φεστιβάλ.
Ενώ πολλές από αυτές τις χώρες εξακολουθούν να υποδέχονται επισκέπτες, απλώς θέλουν να είναι πιο διασκορπισμένοι, να συμπεριφέρονται καλύτερα ή να τις επισκέπτονται σε διαφορετικές εποχές του χρόνου. Μιλήσαμε με τουριστικούς οργανισμούς και ηγέτες της βιομηχανίας σε χώρες που δοκιμάζουν κάποιες από τις πιο τολμηρές προσεγγίσεις.
Ιαπωνία: απαγορεύσεις και περιορισμοί
<glomex-integration integration-id="40599w17mggcy6o3" playlist-id="auto“>
Η ακύρωση του φεστιβάλ των ανθισμένων κερασιών είναι η τελευταία από τις αυξανόμενες προσπάθειες της Ιαπωνίας να διαχειριστεί τον υπερτουρισμό. Το 2024, η πόλη Fujikawaguchiko έστησε ένα φυσικό φράγμα, κλείνοντας ένα δημοφιλές σημείο για φωτογραφίες στο όρος Fuji αφού οι επισκέπτες σκαρφάλωναν σε στέγες, αγνοώντας τους φύλακες και τους κανόνες ασφαλείας.
Το Κιότο, που εδώ και καιρό αντιμετωπίζει προβλήματα υπερπληθυσμού, απαγόρευσε τη φωτογράφιση των γκεϊσών και περιόρισε την πρόσβαση σε ορισμένα δρομάκια στην ιστορική περιοχή Gion, μία από τις πιο δημοφιλείς τουριστικές συνοικίες της πόλης. Έχει επίσης πρόσφατα στραφεί προς την τεχνολογία, λανσάροντας ψηφιακά εργαλεία διαχείρισης του πλήθους για να προσπαθήσει να συνεργαστεί με τους τουρίστες με πιο βιώσιμο τρόπο.
Το νέο εργαλείο Congestion Forecast προβλέπει τις καλύτερες ημέρες και ώρες για την επίσκεψη σε σημαντικά αξιοθέατα, ενώ η εφαρμογή Smart Navi παρέχει ενημερώσεις σε πραγματικό χρόνο για τα επίπεδα του πλήθους. Η πρωτοβουλία Hidden Gems προωθεί έξι πιο ήσυχες γειτονιές πέρα από τους διάσημους ναούς· και η Hands Free Kyoto προσφέρει στους επισκέπτες υπηρεσίες μεταφοράς και φύλαξης αποσκευών για την μείωση του συνωστισμού στα μέσα μαζικής μεταφοράς.
“Παρόλο που δεν υπάρχει μαγική λύση για τον υπερτουρισμό, σκοπεύουμε να συνεχίσουμε την υλοποίηση μέτρων για την προστασία της καθημερινής ζωής των πολιτών, ενώ παράλληλα διασφαλίζουμε ότι οι επισκέπτες μπορούν να απολαύσουν μια άνετη διαμονή” δήλωσε ο Kousaku Ono, διευθυντής του τμήματος προώθησης αειφόρου τουρισμού του Κιότο.
Οι τουριστικές επιχειρήσεις προσαρμόζονται επίσης. Η B-Corp, Inside Travel Group, έχει σκόπιμα μετατοπίσει την εστίασή της στην Ιαπωνία σε πέντε λιγότερο επισκέψιμες περιοχές, συμπεριλαμβανομένων των Toyama, Nagoya, Nagasaki, Aomori και Yamaguchi. “Ο υπερτουρισμός είναι μία από τις μεγαλύτερες απειλές που αντιμετωπίζει το μέλλον των ταξιδιών και είναι κάτι που η βιομηχανία πρέπει να αντιμετωπίσει με αποφασιστικότητα” είπε ο Tim Oakes, διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας. “Αυτά είναι μέρη που θέλουν ενεργούς επισκέπτες, απλά όχι συνωστισμό.”
Ηνωμένες Πολιτείες: χρέωση διεθνών επισκεπτών
Οι ΗΠΑ έχουν υιοθετήσει μια πιο φανερά οικονομική προσέγγιση. Το τεράστιο σύστημα εθνικών πάρκων των ΗΠΑ, που περιλαμβάνει 433 πάρκα σε 85 εκατομμύρια στρέμματα, αποτελεί σημαντικό πόλο έλξης για τους επισκέπτες, αλλά το ήμισυ όλων των επισκέψεων αναψυχής στα εθνικά πάρκα συγκεντρώνονται στα 25 πάρκα με τις περισσότερες επισκέψεις, γεγονός που έχει οδηγήσει σε συνωστισμό, μεγάλες ουρές και υπερβολική ποσότητα απορριμμάτων.
Το 2026, οι ΗΠΑ εισήγαγαν επιπλέον χρέωση 100 δολάρια ανά άτομο για διεθνείς επισκέπτες σε 11 δημοφιλή πάρκα, συμπεριλαμβανομένων των Yellowstone, Yosemite και Grand Canyon. Η ετήσια κάρτα America the Beautiful, που περιλαμβάνει όλους τους ομοσπονδιακούς χώρους αναψυχής, κοστίζει τώρα 250 δολάρια για τους τουρίστες, σε σύγκριση με 80 δολάρια για τους πολίτες των ΗΠΑ.
Η πολιτική ακολούθησε εκτελεστικό διάταγμα που ζητούσε από το υπουργείο εσωτερικών να αυξήσει τα τέλη για τους τουρίστες των ΗΠΑ, κάτι που σύμφωνα με ορισμένες αναφορές οδηγεί σε ακόμη μεγαλύτερες ουρές εισόδου καθώς οι υπάλληλοι του πάρκου ελέγχουν την ιθαγένεια και τις ταυτότητες.
Μερικοί που εργάζονται μέσα και γύρω από τα πάρκα δεν πιστεύουν ότι η στρατηγική είναι αρκετά ισχυρή για να αντιμετωπίσει τον υπερπληθυσμό. “Οι αυξημένες χρεώσεις από μόνες της είναι απίθανο να μειώσουν ουσιαστικά τον υπερτουρισμό κατά την περίοδο αιχμής” είπε ο Kevin Jackson, συνιδρυτής της EXP Journeys, η οποία διοργανώνει ιδιωτικές ταξιδιωτικές εμπειρίες κοντά στα Yellowstone, Grand Canyon, Zion, Moab και Yosemite. “Η ζήτηση για τα εμβληματικά πάρκα παραμένει ισχυρή και για τον τύπο ταξιδιών που σχεδιάζουμε, η επιπλέον χρέωση αντιπροσωπεύει σχετικά μικρό ποσοστό του συνολικού κόστους του ταξιδιού.”
Ωστόσο, σημείωσε ότι ορισμένοι διεθνείς ταξιδιώτες μπορεί να επιλέξουν λιγότερο γνωστά πάρκα όπου δεν ισχύει η επιπλέον χρέωση, όπως το Canyonlands στην Utah.
Η Dulani Porter, εκτελεστική αντιπρόεδρος της εταιρείας μάρκετινγκ προορισμών SPARK, βλέπει βαθύτερα δομικά προβλήματα. “Η τιμολόγηση δεν είναι ένα σχέδιο διαχείρισης επισκεπτών” είπε, επισημαίνοντας ότι η συμφόρηση σε μέρη όπως το Zion και το Yosemite καθορίζεται σε μεγάλο βαθμό από τα πρότυπα εσωτερικών καλοκαιρινών ταξιδιών, τα σχολικά ημερολόγια και τη περιορισμένη χωρητικότητα δρόμων και πάρκινγκ.
Ανέφερε επίσης τον αντίκτυπο στις κοινότητες της πύλης. Οι διεθνείς επισκέπτες συμβάλλουν δυσανάλογα στις τοπικές οικονομίες τουρισμού και ακόμη και μια ήπια αποθάρρυνση μπορεί να επηρεάσει ξενοδοχεία, εστιατόρια και τουριστικούς πράκτορες. “Ο υπερτουρισμός είναι θεμελιωδώς ένα θέμα συστημάτων” είπε “δεν είναι μόνο θέμα τιμών.”
Τζαμάικα: Ελάτε σε περιόδους offseason
Αντίθετα, η Τζαμάικα χρησιμοποιεί κίνητρα αντί για περιορισμούς. Πρόθυμοι να προσελκύσουν ξανά τους τουρίστες μετά την καταστροφή που προκάλεσε ο τυφώνας Melissa το 2025, το νησί της Καραϊβικής ακολουθεί μια δημιουργική προσέγγιση για να εξασφαλίσει ότι θα έρθουν σε περιόδους εκτός αιχμής. Ξεκινώντας από τον Μάρτιο, ο Τουρισμός της Τζαμάικα, η JetBlue και η WeatherPromise συνεργάστηκαν για να προσφέρουν κάλυψη βροχής σε κάθε πακέτο για την Τζαμάικα που κλείνεται έως το τέλος Νοεμβρίου, συμπεριλαμβανομένης της εποχής των τυφώνων.
Αν ο καιρός ανταποκριθεί στο όριο της “υπερβολικής βροχής” οι ταξιδιώτες που επιλέγουν θα λάβουν αυτόματα επιστροφή χρημάτων ενώ θα συνεχίσουν το ταξίδι, ενδεχομένως απολαμβάνοντας κάποια από τα εσωτερικά αξιοθέατα της χώρας, όπως το μουσείο Bob Marley στο Kingston ή δοκιμή ρούμι στην κοιλάδα Nassau.
“Αυτή η συνεργασία βοηθάει στο να δώσουμε στους πελάτες μας την εμπιστοσύνη να κλείνουν ταξίδια στην Τζαμάικα όλο το χρόνο, κάτι που με την σειρά του υποστηρίζει μια πιο ισορροπημένη ροή επισκεπτών σε όλες τις εποχές” δήλωσε ο Jamie Perry, πρόεδρος της Paisly, της εταιρείας πίσω από το JetBlue Vacations. “Μειώνοντας την αντιλαμβανόμενη επικινδυνότητα του ταξιδιού κατά τις παραδοσιακά πιο ήσυχες περιόδους, βοηθάμε στην δημιουργία μιας καλύτερης εμπειρίας τόσο για τους πελάτες όσο και για τις τοπικές κοινότητες.”
Ισπανία: Διαχείριση των επισκεπτών μέσω… αλγορίθμου
Η Μαγιόρκα, η οποία έχει δει μερικές από τις πιο ορατές αντιτουριστικές διαδηλώσεις της Ευρώπης, στοιχηματίζει στην τεχνητή νοημοσύνη για να λύσει μερικά από τα προβλήματα συνωστισμού της. Αργότερα φέτος, θα ενσωματώσει μια πλατφόρμα τεχνητής νοημοσύνης στην νέα της ιστοσελίδα. Χρησιμοποιώντας δεδομένα επισκεπτών σε πραγματικό χρόνο, το εργαλείο θα καθοδηγεί τους ταξιδιώτες στις καλύτερες ώρες για να επισκεφτούν δημοφιλείς τοποθεσίες, προτείνοντας παράλληλα εναλλακτικές λύσεις, από την τοπική βιοτεχνία, μέχρι την επίσκεψη σε οινοποιεία και παραγωγούς ελαιόλαδου. Στόχος είναι να ενθαρρυνθεί η εξερεύνηση πίσω από την εικόνα του νησιού “ήλιος και παραλία”.
“Με την έξυπνη πλατφόρμα προορισμού της Μαγιόρκας ενσωματώνουμε την μετακίνηση, την διαμονή και τους πόρους σε μια ενιαία πλατφόρμα που μας επιτρέπει να προλαμβάνουμε τις ροές, να βελτιώνουμε την εμπειρία των επισκεπτών και να υποστηρίζουμε καλύτερη λήψη αποφάσεων” δήλωσε ο Guillem Ginard, πρόσφατα διορισμένος υπουργός τουρισμού και πρόεδρος του ιδρύματος υπεύθυνου τουρισμού της Μαγιόρκας.
Μαζί με την τεχνολογία, το ίδρυμα ξεκίνησε την εκστρατεία Ca Nostra (“Το Σπίτι μας”), η οποία ενθαρρύνει τους επισκέπτες και τους κατοίκους να βλέπουν την Μαγιόρκα ως το προσωρινό τους σπίτι και να δεσμευτούν να προστατεύουν τα τοπία, τις παραδόσεις και τις κοινότητές της.
Δανία: Τουρίστες με… συμπεριφορά
Η πρωτεύουσα της Δανίας είναι ένας από τους ταχύτερα αναπτυσσόμενους τουριστικούς προορισμούς στην Ευρώπη, με προβλεπόμενη ανάπτυξη έως και 24% μέχρι το 2030. Για να αντιμετωπίσει ορισμένα από τα πρώτα προβλήματα του υπερτουρισμού, η πόλη πειραματίζεται με κίνητρα συμπεριφοράς. Το CopenPay, που ξεκίνησε το 2024, επιτρέπει στους επισκέπτες να “πληρώνουν” για εμπειρίες μέσω βιώσιμων ενεργειών όπως καγιάκ, ενώ συλλέγουν απορρίμματα καναλιών ή φτάνουν σε μουσεία με ποδήλατο.
Περισσότεροι από 30.000 επισκέπτες έχουν συμμετάσχει μέχρι στιγμής, με τις ενοικιάσεις ποδηλάτων να έχουν αυξηθεί κατά 59%, κατά την διάρκεια της πρωτοβουλίας. “Περίπου οι μισοί [από τους συμμετέχοντες] λένε ότι παρακινήθηκαν να πάρουν μέρος επειδή αναζητούν μοναδικές και διαφορετικές εμπειρίες” είπε η Rikke Holm Petersen, διευθύντρια μάρκετινγκ, επικοινωνίας και συμπεριφοράς στο Wonderful Copenhagen. Σημείωσε ότι επτά στους δέκα συμμετέχοντες ανέφεραν επίσης ότι έφεραν νέες συνήθειες στο σπίτι, από περισσότερο ποδήλατο μέχρι σωστή διαλογή απορριμμάτων.
Το μοντέλο έχει προσελκύσει ενδιαφέρον από περισσότερους από 100 προορισμούς παγκοσμίως, με το Βερολίνο και την Νορμανδία να υιοθετούν πλέον παρόμοια σχέδια.
“Πολλοί συμμετέχοντες μας είπαν ότι κάθε πόλη θα έπρεπε να έχει αυτό” είπε η Petersen “βλέπουμε μία ευρύτερη αλλαγή στην ταξιδιωτική συμπεριφορά. Οι ταξιδιώτες θέλουν να αφήσουν έναν προορισμό καλύτερο από ότι τον βρήκαν.”
Μετάφραση από άρθρο του BBC