Η άνοιξη έφτασε… και μαζί της οι αλλεργίες! Όλα όσα πρέπει να ξέρετε

Με τον ερχομό της άνοιξης, η φύση ανθίζει, αλλά για πολλούς ανθρώπους αυτό σημαίνει μια εποχή γεμάτη δυσφορία. Η γύρη, η σκόνη και οι αλλαγές στον καιρό προκαλούν αλλεργικές αντιδράσεις που επηρεάζουν την καθημερινότητά μας. Από τα συνηθισμένα συμπτώματα όπως φαγούρα στα μάτια και φτέρνισμα μέχρι πιο σοβαρές αντιδράσεις, οι ανοιξιάτικες αλλεργίες μπορούν να γίνουν πραγματικός εφιάλτης. Σε αυτόν τον οδηγό, θα μάθεις τα πάντα για τις αιτίες, τα συμπτώματα και τις πιο αποτελεσματικές θεραπείες—από φαρμακευτικές λύσεις μέχρι φυσικούς τρόπους ανακούφισης.

Αν θέλεις να απολαύσεις την άνοιξη χωρίς… χαρτομάντιλα στο χέρι, συνέχισε την ανάγνωση!

Στην Ελλάδα, οι εποχικές αλλεργίες ξεκινούν από τον Φεβρουάριο και διαρκούν έως τις αρχές του καλοκαιριού, ανάλογα με την περιοχή και τις κλιματικές συνθήκες.

Τύποι αλλεργιών

• Εποχικές αλλεργίες: Εμφανίζονται την άνοιξη, το καλοκαίρι ή το φθινόπωρο, συνήθως λόγω της γύρης ή των σπορίων μούχλας.
• Διαρκείς (πολυετείς) αλλεργίες: Παρουσιάζονται όλο τον χρόνο, με αίτια όπως τα ακάρεα της σκόνης, η μούχλα, το τρίχωμα κατοικίδιων και οι κατσαρίδες.

Οι αλλεργίες της άνοιξης είναι γνωστές και ως αλλεργική ρινίτιδα ή εποχικός πυρετός εκ χόρτου.

Αιτίες αλλεργίας

Η αλλεργία προκύπτει όταν το ανοσοποιητικό σύστημα αντιδρά υπερβολικά σε αβλαβείς ουσίες (αλλεργιογόνα). Το σώμα παράγει αντισώματα που απελευθερώνουν ισταμίνη, προκαλώντας φλεγμονή στη μύτη και τα μάτια, καθώς και φτερνίσματα για την απομάκρυνση των αλλεργιογόνων.

• Γύρη: Η γύρη των φυτών μεταφέρεται είτε με τον άνεμο είτε με έντομα. Οι περισσότερες αλλεργίες προκαλούνται από την αερομεταφερόμενη γύρη. Στην Ελλάδα, οι κύριοι αλλεργιογόνοι παράγοντες είναι:
• Δέντρα (άνθιση κυρίως νωρίς την άνοιξη): Ελιά, κυπαρίσσι, πλατάνι, πεύκο, σημύδα.
• Αγρωστώδη φυτά (έντονη γύρη από την άνοιξη έως το καλοκαίρι): Φεστούκα, λόλιο, γρασίδι τύπου Bermuda.
• Ζιζάνια (έντονη γύρη από το καλοκαίρι έως το φθινόπωρο): Παριετάρια (περδικάκι), αμβροσία.

Οι καιρικές συνθήκες επηρεάζουν τη συγκέντρωση γύρης: οι θερμές και ξηρές ημέρες την αυξάνουν, ενώ οι βροχοπτώσεις τη μειώνουν προσωρινά.

Συμπτώματα

• Κόκκινα, δακρυσμένα μάτια
• Φτέρνισμα
• Καταρροή
• Φαγούρα σε μάτια, μύτη, αυτιά και λαιμό
• Ρινική συμφόρηση
• Πρήξιμο στα βλέφαρα
• Μεταρινική έκκριση (αίσθηση βλέννας που ρέει στο πίσω μέρος του λαιμού)
• Κνίδωση (δερματικό εξάνθημα)

Πρόληψη – Για τη μείωση της έκθεσης στη γύρη και τη μούχλα

• Παρακολουθείτε τα επίπεδα γύρης στην περιοχή σας.
• Περιορίστε τις εξωτερικές δραστηριότητες όταν η γύρη είναι υψηλή.
• Κουρεύετε το γρασίδι και αποφεύγετε τους χώρους με έντονη βλάστηση.
• Κλείνετε τα παράθυρα και χρησιμοποιείτε φίλτρα HEPA στα κλιματιστικά.
• Πλένετε τα ρούχα και τα μαλλιά καθημερινά για να απομακρύνετε τη γύρη.
• Πλένετε τα σεντόνια κάθε εβδομάδα και στεγνώνετε τα ρούχα σε στεγνωτήριο.
• Βγάζετε τα παπούτσια πριν μπείτε στο σπίτι.
• Φοράτε γυαλιά ηλίου και καπέλο για να μειώσετε την επαφή με τη γύρη.
• Σκουπίζετε το σπίτι με ηλεκτρική σκούπα με φίλτρο HEPA.

Θεραπεία – Οι θεραπείες περιλαμβάνουν φαρμακευτική αγωγή και φυσικές μεθόδους ανακούφισης.

Φαρμακευτική αγωγή – Διατίθεται χωρίς συνταγή (OTC) ή με ιατρική συνταγή

• Αντιισταμινικά: Μειώνουν τη φαγούρα, το φτέρνισμα και την καταρροή (διαθέσιμα σε χάπια, σπρέι ή υγρή μορφή).
• Ρινικά κορτικοστεροειδή: Μειώνουν τη φλεγμονή και είναι ιδιαίτερα αποτελεσματικά για την αλλεργική ρινίτιδα.
• Αποσυμφορητικά: Μειώνουν τη ρινική συμφόρηση, αλλά η μακροχρόνια χρήση μπορεί να προκαλέσει παρενέργειες.
• Αναστολείς λευκοτριενίων: Δισκία που μειώνουν τις αλλεργικές αντιδράσεις.
• Οφθαλμικές σταγόνες: Προσφέρουν άμεση ανακούφιση από ερεθισμένα μάτια.
• Ειδικά ρινικά σπρέι: Ανακουφίζουν από τη μεταρινική έκκριση και ξηρότητα της μύτης.
• Ανοσοθεραπεία (εμβόλια αλλεργίας): Είναι μια μακροχρόνια λύση που βοηθά το σώμα να αποκτήσει ανοχή στα αλλεργιογόνα.
• Ενέσιμη θεραπεία: Χορηγείται για 3-5 χρόνια με σταδιακή αύξηση της δόσης του αλλεργιογόνου.
• Υπογλώσσια θεραπεία: Διατίθεται για συγκεκριμένες αλλεργίες και περιλαμβάνει καθημερινή λήψη χαπιών για 3 χρόνια.

Φυσικές μέθοδοι ανακούφισης

• Εισπνοή ατμού: Βοηθά στο άνοιγμα των ρινικών οδών.
• Ρινικές πλύσεις με φυσιολογικό ορό: Μειώνουν τη συμφόρηση και απομακρύνουν τα αλλεργιογόνα.
• Ζεστές ή κρύες κομπρέσες: Ανακουφίζουν από τον ερεθισμό των ματιών ή της ρινικής περιοχής.
• Βελονισμός: Ορισμένες μελέτες υποδεικνύουν ότι μπορεί να βοηθήσει σε αλλεργικά συμπτώματα.

Διάγνωση – Ο αλλεργιολόγος μπορεί να πραγματοποιήσει

• Δοκιμή νυγμού (skin prick test)*: Μικρή ποσότητα αλλεργιογόνου εφαρμόζεται στο δέρμα.
• Ενδοδερμική δοκιμή: Ενέσιμη χορήγηση μικρής ποσότητας αλλεργιογόνου.
• Εξετάσεις αίματος: Εντοπίζουν αλλεργικές αντιδράσεις μέσω των αντισωμάτων IgE.

Πότε να επισκεφθείτε γιατρό

Εάν οι αλλεργίες επηρεάζουν σημαντικά την καθημερινότητά σας ή προκαλούν χρόνια ιγμορίτιδα, πονοκεφάλους, δυσκολία στην αναπνοή ή επίμονο βήχα, συμβουλευτείτε έναν ειδικό.

Οι ανοιξιάτικες αλλεργίες είναι πολύ συχνές στην Ελλάδα, αλλά υπάρχουν αποτελεσματικές θεραπείες και στρατηγικές πρόληψης που μπορούν να βοηθήσουν στην ανακούφιση των συμπτωμάτων. Αν τα συμπτώματα επιμένουν, η επίσκεψη σε αλλεργιολόγο είναι η καλύτερη επιλογή.

* Ο ιατρός τοποθετεί μικρή ποσότητα των αλλεργιογόνων σε σημεία του δέρματος, συχνότερα στο αντιβράχιο. Σε μικρότερα παιδία και βρέφη μπορεί αν γίνει και στο μηρό Στη συνέχεια διενεργεί ένα νυγμό διαμέσου της σταγόνας του αλλεργιογόνου που βρίσκεται πάνω στο δέρμα. Με τον τρόπο αυτό, το αλλεργιογόνο διαπερνά την εξωτερική επιφάνεια της επιδερμίδας. Αφού ολοκληρωθεί η δοκιμασία με προσεκτικό τρόπο καθαρίζεται η περιοχή και αναμένονται τα αποτέλεσμα Η διαδικασία της εξέτασης είναι ανώδυνη και διαρκεί περίπου 30 λεπτά.