Super shoes: Η καινοτομία που μεταμορφώνει το τρέξιμο – αλλά με ποιο τίμημα;

Σε λίγες μέρες χιλιάδες δρομείς θα γεμίσουν τους δρόμους της Αθήνας για τον , και μαζί με την ανυπομονησία για την εκκίνηση επιστρέφει η συζήτηση γύρω από τα super shoes. Πρόκειται για τα ειδικά παπούτσια που χρησιμοποιήθηκαν για πρώτη φορά από τον Eliud Kipchoge στον Μαραθώνιο του Ρίο το 2016, όπου έγινε ο πρώτος άνθρωπος που έτρεξε σε λιγότερες από δύο ώρες, και υπόσχονται ταχύτητα, απόδοση και καλύτερη οικονομία στο τρέξιμο. Αλλά τι κρύβεται πίσω από αυτή την τεχνολογία, και πόσο ασφαλή είναι για τους μη επαγγελματίες δρομείς;

Τι είναι τα super shoes και πώς διαφέρουν από τα κανονικά running shoes;

Τα super shoes είναι ειδικά αθλητικά παπούτσια που σχεδιάστηκαν αρχικά για κορυφαίους δρομείς. Η κύρια αποστολή τους είναι να βελτιώσουν την ταχύτητα και την οικονομία του τρεξίματος, προσφέροντας περισσότερη απορρόφηση κραδασμών και επιστροφή ενέργειας.

Τα super shoes διαφέρουν από τα κανονικά στα εξής σημεία:

► Πλάκα από ανθρακονήματα: Μια σκληρή και καμπυλωτή πλάκα στο εσωτερικό της σόλας που προωθεί το πόδι μπροστά και περιορίζει την κάμψη του, κάτι που δεν υπάρχει στα κλασικά αθλητικά.

► Ειδικός αφρός (specialised foam): Συμπιέζεται και επανέρχεται πιο αποτελεσματικά, προσφέροντας καλύτερη απορρόφηση κραδασμών και ώθηση σε κάθε βήμα. Οι παραδοσιακοί αφροί στα running shoes δεν έχουν την ίδια επιστροφή ενέργειας.

► Καμπύλη σόλα (rocker design): Η σόλα είναι κυρτή ώστε να διευκολύνει τη μετάβαση του ποδιού από τη φτέρνα στα δάχτυλα, βελτιώνοντας τη δυναμική του τρεξίματος, κάτι που δεν υπάρχει στα περισσότερα κανονικά παπούτσια.

Όπως εξηγεί ο John Arnold, Επίκουρος Καθηγητής Βιομηχανικής Αθλητισμού και Άσκησης του Πανεπιστημίου της Νότιας Αυστραλίας, η τεχνολογία αυτή σχεδιάστηκε για να μεγιστοποιεί την απόδοση των κορυφαίων δρομέων, αλλά πλέον προωθείται και στους ερασιτέχνες δρομείς, φέρνοντας στο προσκήνιο ερωτήματα για το όφελος και την ασφάλεια.

Πλεονεκτήματα και πραγματικά αποτελέσματα

Έρευνα που συνέκρινε δέκα διαφορετικές μελέτες για τα super shoes έδειξε ότι μπορούν να βελτιώσουν την οικονομία του τρεξίματος κατά 2,7%, κάτι που μεταφράζεται σε σημαντικά μικρότερους χρόνους για αγώνες. Ωστόσο, οι ειδικοί τονίζουν ότι η μέγιστη απόδοση παρατηρείται κυρίως σε πολύ γρήγορους και καλά προπονημένους δρομείς. Για όσους τρέχουν για γυμναστική ή ευχαρίστηση, η διαφορά μπορεί να είναι μικρότερη, ενώ η αγορά τους συνοδεύεται από υψηλό κόστος και πιο γρήγορη φθορά των υλικών.

Όπως σημειώνουν στο The Conversation οι ερευνητές Joel Fuller και Eoin Doyle από το Macquarie University, τα super shoes ενδέχεται να χρειάζονται πιο συχνή αντικατάσταση από τα παραδοσιακά παπούτσια, αλλά τα ακριβή δεδομένα δεν έχουν ακόμη προσδιοριστεί.

Κίνδυνοι τραυματισμού

Οι πρώτες αναφορές για κατάγματα στο μέσο του ποδιού (midfoot stress fractures) έχουν προκαλέσει ανησυχία στην κοινότητα των δρομέων. Ο John Arnold εξηγεί ότι η σκληρή πλάκα από ανθρακονήματα περιορίζει την κάμψη του ποδιού, ενώ οι πιο παχιές σόλες επιτρέπουν μεγαλύτερη κίνηση των οστών στο μέσο του ποδιού, αυξάνοντας το φορτίο. Αντίθετα, η επιβάρυνση στην κνήμη (tibia) μπορεί να μειώνεται σε μεγάλες αποστάσεις.

Έρευνες που παρουσιάστηκαν σε διεθνή συνέδρια δείχνουν μικτά αποτελέσματα: μια μελέτη στις ΗΠΑ βρήκε ότι δρομείς που χρησιμοποιούσαν super shoes είχαν περίπου μισές πιθανότητες τραυματισμού, ενώ μια σουηδική έρευνα εννέα μηνών δεν διαπίστωσε διαφορά στα ποσοστά τραυματισμού.

Πώς να τα χρησιμοποιήσεις σωστά

Αν θέλεις να φορέσεις super shoes, οι ειδικοί έχουν μερικές χρήσιμες συμβουλές:

► Χρησιμοποίησέ τα επιλεκτικά: Καλύτερα για αγώνες ή σημαντικές προπονήσεις, όχι καθημερινά.

► Σταδιακή προσαρμογή: Άφησε το σώμα σου να συνηθίσει στα νέα φορτία πριν αυξήσεις τις αποστάσεις.

► Πρόσεξε τα πόδια σου: Αν έχεις ιστορικό καταγμάτων, η χρήση τους είναι πιο επικίνδυνη.

► Αν νιώθεις πόνο, σταμάτα: Επέστρεψε στα παραδοσιακά παπούτσια και ζήτησε ιατρική συμβουλή.

Όπως καταλήγει η Chloe Blacket, Λέκτορας στο Πανεπιστήμιο της Νότιας Αυστραλίας, τα super shoes μπορεί να κάνουν το τρέξιμο πιο “εύκολο” για κάποιους δρομείς, αλλά η απότομη αύξηση των χιλιομέτρων μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο τραυματισμού.