Η αποφοίτηση ενός παιδιού από το πανεπιστήμιο είναι από εκείνες τις στιγμές που σταματά ο χρόνος. Μια στιγμή που χωρά μέσα της χρόνια προσπάθειας, αγωνίας, πειθαρχίας, κόπου, ονείρων και αμέτρητων μικρών και μεγάλων θυσιών. Και όταν αυτή η στιγμή έρχεται, συνειδητοποιείς ότι δεν αφορά μόνο το παιδί που παίρνει το πτυχίο του, αλλά ολόκληρη την οικογένεια που στάθηκε δίπλα του σε όλη τη διαδρομή.
Η Νέα Υόρκη γιορτάζει τους αποφοίτους της
Ταξιδέψαμε λοιπόν στη Νέα Υόρκη μαζί με τον Νίκο για την αποφοίτηση της Λυδίας μας από το Stern School of Business του New York University (NYU), ενός από τα κορυφαία πανεπιστήμια στον κόσμο. Το NYU δεν είναι απλώς ένα μεγάλο πανεπιστήμιο. Είναι κομμάτι της ίδιας της ταυτότητας της Νέας Υόρκης. Μιας πόλης που κάθε Μάιο ζει στους ρυθμούς των αποφοιτήσεων και μετατρέπεται σε μια τεράστια γιορτή για χιλιάδες νέους ανθρώπους που ξεκινούν τη ζωή τους.
Οι Νεοϋορκέζοι βιώνουν αυτή την περίοδο σαν ένα μεγάλο, συλλογικό και βαθιά αισιόδοξο γεγονός. Το εμβληματικό Empire State Building φωτίζεται στα μωβ χρώματα του πανεπιστημίου προς τιμήν των αποφοίτων, ενώ οι τελετές πραγματοποιούνται σε μέρη-σύμβολα της πόλης, σαν η ίδια η Νέα Υόρκη να αγκαλιάζει τα παιδιά που ολοκληρώνουν αυτό το μεγάλο ταξίδι.
Η πρώτη μεγάλη τελετή έγινε στο Yankee Stadium, όπου συγκεντρώθηκαν περίπου 15.000 απόφοιτοι όλων των σχολών μαζί με τις οικογένειές τους. Ήταν μια πραγματικά συγκλονιστική εικόνα. Χιλιάδες νέοι άνθρωποι με τήβεννους, χιλιάδες γονείς από κάθε γωνιά του κόσμου, όλοι ενωμένοι από το ίδιο συναίσθημα υπερηφάνειας και συγκίνησης.
Τις επόμενες ημέρες ακολούθησαν οι τελετές των επιμέρους σχολών, όπου οι φοιτητές παραλάμβαναν επίσημα τα πτυχία τους. Η αποφοίτηση του Stern πραγματοποιήθηκε στο θρυλικό Madison Square Garden. Και μόνο το γεγονός ότι μια τελετή αποφοίτησης γίνεται σε έναν χώρο τόσο εμβληματικό, σε έναν χώρο όπου έχουν γραφτεί ιστορικές στιγμές του αθλητισμού, της μουσικής και της αμερικανικής κουλτούρας, σου δημιουργεί την αίσθηση ότι αυτά τα παιδιά μπαίνουν πλέον σε μια νέα, μεγάλη σκηνή της ζωής τους.
Η Λυδία ολοκλήρωσε τις σπουδές της στο Finance (χρηματοοικονομικά), ενώ παράλληλα έκανε minor σε Computer Science και Mathematics. Και μόνο που το γράφω, νιώθω το ίδιο δέος που ένιωσα εκείνη τη στιγμή, καθισμένη στην τελετή αποφοίτησης, κοιτώντας την να κλείνει έναν τεράστιο κύκλο ζωής και να ανοίγει έναν ακόμη μεγαλύτερο. Πολλοί από εσάς που διαβάζετε αυτό το κείμενο το έχετε ζήσει, είτε ως γονείς είτε ως φοιτητές, και με καταλαβαίνετε.
Τα παιδιά που μεγάλωσαν με στόχους και πίεση
Η Λυδία είναι από εκείνα τα παιδιά που ουσιαστικά δεν έζησαν ακόμη την ανεμελιά της ηλικίας τους. Από τα παιδιά που πέρασαν την εφηβεία τους διαβάζοντας. Που έβαλαν έναν πολύ δύσκολο στόχο και αφιερώθηκαν ολοκληρωτικά σε αυτόν. Πόσοι από εσάς δεν έχετε στερηθεί εξόδους, διακοπές και παρέες για να περάσετε στη σχολή των ονείρων σας;
Η προσπάθεια για την εισαγωγή σε ένα τέτοιο πανεπιστήμιο αποτελεί μια περίοδο ακραίας πίεσης για τους μαθητές του λυκείου και του ΙΒ. Χρόνια πειθαρχίας, εξαντλητικού διαβάσματος, συνεχούς αξιολόγησης και προσωπικών θυσιών.
Έτσι έγινε και με το δικό μας παιδί. Όχι γιατί κάποιος της το επέβαλε. Ποτέ δεν μπορεί να λειτουργήσει η επιβολή στην προσπάθεια. Το μόνο που λειτουργεί είναι η προσήλωση στους στόχους μας και οι υψηλές απαιτήσεις από τον εαυτό μας. Και όλα τα καλοκαίρια έπιανε κάπου δουλειά για ενάμιση με δύο μήνες πριν τις διακοπές. Από την τελευταία τάξη του σχολείου μέχρι και σήμερα.
Τα ελληνικά πανεπιστήμια και η επιλογή του εξωτερικού
Και η αλήθεια είναι ότι με τις επιδόσεις της θα μπορούσε να περάσει σε όποια σχολή επιθυμούσε στην Ελλάδα. Τα ελληνικά πανεπιστήμια έχουν υψηλό επίπεδο και εξαιρετικούς επιστήμονες. Πιστεύω ωστόσο ότι η ποιότητα των σπουδών θα μπορούσε να είναι ακόμη καλύτερη, αν διαχρονικά οι κυβερνήσεις και οι διοικήσεις των πανεπιστημίων κατάφερναν να αυξήσουν τη χρηματοδότηση και να πατάξουν παθογένειες δεκαετιών: τα μικροσυμφέροντα του καθηγητικού κατεστημένου, τις κομματικές φοιτητικές παρατάξεις και τη βία, σωματική και ψυχολογική, που πολλές φορές ασκείται μέσα στους πανεπιστημιακούς χώρους.
Η Ελλάδα, κοιτίδα του πολιτισμού και της δημοκρατίας, θα έπρεπε να έχει τα καλύτερα πανεπιστήμια του κόσμου. Και αυτό είναι ευθύνη ΟΛΩΝ όσοι κυβέρνησαν αυτή τη χώρα. Ειδικά σήμερα, με την ίδρυση ιδιωτικών πανεπιστημίων, η ενίσχυση και η ουσιαστική χρηματοδότηση των δημόσιων πανεπιστημίων πρέπει να αποτελέσει άμεση εθνική προτεραιότητα, ώστε η Ελλάδα να διασφαλίσει ότι η δημόσια ανώτατη εκπαίδευση θα παραμείνει ισχυρή, ανταγωνιστική και προσβάσιμη για όλους τους νέους ανθρώπους με όνειρα και δυνατότητες.
Για όλους τους παραπάνω λόγους, αποφασίσαμε τελικά να στείλουμε τη Λυδία στο εξωτερικό. Και ομολογώ ότι πολλές από τις εμπειρίες μας εκεί μάς εξέπληξαν.
Η σκληρή πραγματικότητα ενός κορυφαίου πανεπιστημίου
Στο Stern παίρνουν απουσίες όπως ακριβώς στο σχολείο. Αν ξεπεράσεις συγκεκριμένο αριθμό, υπάρχουν σοβαρές συνέπειες. Αν επίσης δεν περάσεις έναν ελάχιστο αριθμό μαθημάτων, απομακρύνεσαι από το πρόγραμμα.
Η αξιολόγηση είναι συνεχής σε όλη τη διάρκεια της χρονιάς και όχι μόνο στην εξεταστική περίοδο. Συμμετοχή στην τάξη, projects, quizzes, papers, ενδιάμεσα τεστ — όλα συνυπολογίζονται στον τελικό βαθμό. Αυτό σε αναγκάζει να διαβάζεις καθημερινά και όχι μόνο λίγο πριν από την εξεταστική.
Ακόμη πιο εντυπωσιακό για εμάς ήταν το γεγονός ότι σε πολλά μαθήματα ο βαθμός δεν κρίνεται αποκλειστικά από τη δική σου επίδοση, αλλά και από το πώς αποδίδουν οι υπόλοιποι φοιτητές. Ένα σύστημα που θυμίζει σε κάποιο βαθμό τις βάσεις εισαγωγής στα πανεπιστήμια. Ο ανταγωνισμός είναι ακραίος, ειδικά σε αντικείμενα όπως το Computer Science και τα μαθηματικά. Το επίπεδο πολλών Ασιατών φοιτητών είναι πραγματικά εντυπωσιακό.
Η μοναξιά και η ωρίμανση μακριά από την οικογένεια
Η Νέα Υόρκη ήταν για τη Λυδία ένα μεγάλο σχολείο ζωής, όπως και για πολλά παιδιά που φεύγουν μακριά από την οικογένειά τους για σπουδές σε μια ξένη χώρα ή σε μια άλλη πόλη της Ελλάδας. Μαθαίνουν να λειτουργούν μόνα τους, να διαχειρίζονται την πίεση, να αντέχουν την απογοήτευση, να εξελίσσονται και να ωριμάζουν γρήγορα.
Είναι δύσκολο να είσαι ολομόναχος όταν ανεβάζεις 40 πυρετό και να μην υπάρχει κανείς να σου προσφέρει ένα ποτήρι νερό. Και αυτό τελικά είναι ίσως το μεγαλύτερο δώρο που προσφέρουν οι σπουδές μακριά από την οικογένεια. Όχι μόνο γνώση, αλλά ωρίμανση και αυτονομία.
Η στιγμή της συγκίνησης
Την ώρα που είδα τη Λυδία να φορά την τήβεννο και να παραλαμβάνει το πτυχίο της μέσα στο Madison Square Garden, ένιωσα ένα πρωτόγνωρο συναίσθημα συγκίνησης. Σαν να πέρασαν μπροστά από τα μάτια μου όλα τα χρόνια της ζωής της. Από το μικρό κορίτσι που κρατούσε τη σχολική τσάντα, μέχρι τη νέα γυναίκα που σήμερα είναι έτοιμη να κάνει τα επόμενα βήματα της ζωής της με αυτοπεποίθηση και δύναμη.
Και εκεί, ανάμεσα σε χιλιάδες οικογένειες από κάθε γωνιά του κόσμου, συνειδητοποίησα ότι όλες οι αγωνίες των γονιών μοιάζουν τελικά ίδιες. Όλοι κοιτούσαμε τα παιδιά μας με το ίδιο βλέμμα υπερηφάνειας, ανακούφισης και συγκίνησης. Γιατί πίσω από κάθε πτυχίο κρύβονται αμέτρητες στιγμές κόπου, πίεσης, αμφιβολίας, αλλά και τεράστιας επιμονής.
Από τη στιγμή που γίνεσαι γονιός, ξέρεις βαθιά μέσα σου πως ο στόχος δεν είναι να κρατήσεις τα παιδιά κοντά σου, αλλά να τους δώσεις όλα εκείνα τα εφόδια που θα τα βοηθήσουν να σταθούν δυνατά και ανεξάρτητα στον κόσμο.
Η αποφοίτηση δεν είναι μόνο το τέλος μιας ακαδημαϊκής πορείας. Είναι η αρχή μιας νέας ζωής. Και για εμάς, ως γονείς, μια από τις πιο βαθιές στιγμές υπερηφάνειας και ευγνωμοσύνης.
Τατιάνα