ΤΟ «MEGA STORIES» ΕΠΙΣΤΡΕΦΕΙ ΜΕ ΤΗ ΔΩΡΑ ΑΝΑΓΝΩΣΤΟΠΟΥΛΟΥ ΣΤΗΝ ΑΘΗΝΑ ΤΟΥ 1941-1944

Η κατοχική Αθήνα παραμένει ορατή γύρω μας, παρότι η ιστορία της δεν είναι γνωστή σε όλους: αποτυπώνεται στους δρόμους που διασχίζουμε, στα κτίρια που επιτάχθηκαν από τους κατακτητές και στα υπόγεια, όπου διασώζονται τα τελευταία μηνύματα των κρατουμένων.

Στην Αθήνα των ετών 1941-1944 ταξιδεύουν ξανά το «MEGA Stories» και η Δώρα Αναγνωστοπούλου. Με αφετηρία ιστορικούς χώρους, οικογενειακά αρχεία και προσωπικές αφηγήσεις, η εκπομπή φωτίζει την καθημερινότητα στην κατεχόμενη πρωτεύουσα και την αντιστασιακή δράση. Στη διαδρομή συμμετέχει ο ιστορικός και συγγραφέας Μενέλαος Χαραλαμπίδης.

Η εκπομπή περνά στα υπόγεια της Κοραή 4, που είχαν μετατραπεί σε κρατητήρια από τις γερμανικές δυνάμεις Κατοχής. Στους τοίχους διατηρούνται ακόμη χαραγμένα ονόματα και ημερομηνίες, μαζί με σχέδια και μηνύματα. Στη Μέρλιν 6, την έδρα της Γκεστάπο στην Αθήνα, η αφήγηση καταγράφει τις ιστορίες όσων ανακρίθηκαν και βασανίστηκαν, προτού καταλήξουν στις φυλακές, σε στρατόπεδα συγκέντρωσης ή στην εκτέλεση.

Ως ιστορική προσωπικότητα, αλλά και ως μητέρα επτά παιδιών που διέθεσε το σπίτι και την οικογένειά της στην αντιστασιακή οργάνωση «Μπουμπουλίνα», παρουσιάζει τη γιαγιά της η Λέλα Καραγιάννη, εγγονή και συνονόματη της αγωνίστριας. Οι Γερμανοί συνέλαβαν και βασάνισαν τη Λέλα Καραγιάννη, η οποία εκτελέστηκε στο Χαϊδάρι στις 8 Σεπτεμβρίου 1944.

Την παιδική του εμπειρία από τον διωγμό των Εβραίων ανακαλεί ο επιζών του Ολοκαυτώματος Βενιαμίν Αλμπάλας: για να σωθεί, χρειάστηκε να κρυφτεί και να ζήσει με πλαστή ταυτότητα και άλλο όνομα. Η μαρτυρία του καταγράφει όσα έζησε η εβραϊκή κοινότητα της Αθήνας, καθώς και τη συνδρομή ανθρώπων που έκρυψαν και προστάτευσαν τους διωκόμενους συμπολίτες τους.

Την ιστορία του θείου της, που πήρε μέρος στην επιχείρηση του ΕΛΑΣ με αποτέλεσμα τον θάνατο του Γερμανού υποστράτηγου Φραντς Κρεχ στις 27 Απριλίου 1944, αφηγείται στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής η Ιωάννα Μιχελάκου. Τέσσερις ημέρες μετά, οι γερμανικές αρχές εκτέλεσαν στην Καισαριανή 200 κομμουνιστές κρατουμένους, προβάλλοντας ως αντίποινα τον θάνατό του. Μεταξύ των εκτελεσμένων ήταν ο Δημήτρης Κυριακούδης, από το Σιτοχώρι Σερρών. Ο εγγονός του, που έχει το ίδιο όνομα, ανασυνθέτει τη ζωή ενός παππού που δεν γνώρισε και μιλά για το πώς η απουσία του επηρέασε την οικογένεια τις επόμενες δεκαετίες.

Την ταυτοποίηση των φωτογραφιών από την εκτέλεση των 200, οι οποίες δημοσιοποιήθηκαν πρόσφατα, σχολιάζει ο γαλλογερμανός ιστορικός Βαλεντίν Σνάιντερ, επιστημονικός συνεργάτης στο Ινστιτούτο Ιστορικών Ερευνών του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών. Παράλληλα, εξηγεί τι νέο προσφέρουν τα συγκεκριμένα τεκμήρια στις γνώσεις μας για την Πρωτομαγιά του 1944.

Με ποιους τρόπους μπορεί να αφηγηθεί κανείς την Κατοχή, καθώς λιγοστεύουν οι τελευταίοι αυτόπτες μάρτυρες; Τι φέρνουν στο φως οι ίδιοι οι τόποι, τα οικογενειακά αρχεία και τα νεότερα τεκμήρια; Και πώς αλλάζουν όσα θεωρούμε ήδη γνωστά;