Μπορεί η χημική ρύπανση να είναι εξίσου καταστροφική με την κλιματική αλλαγή; Πόσο απειλητικά είναι τα τρόφιμα που καταναλώνουμε;

Ποιο είναι το νέο αόρατο φαινόμενο που απειλεί την υγεία μας;

Οι εκθέσεις ειδικών παρομοιάζουν τη χημική ρύπανση με την κλιματική αλλαγή ως προς τον βαθμό βλάβης που αμφότερες, μπορούν να επιφέρουν τόσο στο στην φύση του πλανήτη όσο και στην φύση του ίδιου μας του σώματος. Κι ενώ οι συζητήσεις γύρω από την κλιματική κρίση και τον τρόπο που μας επηρεάζει, απασχολούν όλο και περισσότερο τόσο τον ρεαλιστικό όσο και τον ψηφιακό κόσμο, το θέμα της χημικής ρύπανσης εξακολουθεί να μένει στο περιθώριο.

Στο πλαίσιο του βιομηχανικού χώρου έχουν δημιουργηθεί περισσότερες από 100 εκατομμύρια χημικές οντότητες που δεν έχουν καμία σχέση με τη φύση, με περίπου 40.000 έως 350.000 από αυτές, να χρησιμοποιούνται εμπορικά. Μέσα από εκθέσεις και έρευνες, έχουν δοθεί σοβαρές ενδείξεις για σύνδεση αυτών των χημικών ουσιών με μια σειρά προβλημάτων υγείας: από στειρότητα έως καρκίνο. Χωρίς καμία τάση δραματοποίησης των γεγονότων, οι ιθύνοντες αναφέρονται σε επιπτώσεις καθόλα πραγματικές.

Ειδικοί και ευρήματα

Ο Χάρι Μακφέρσον, ανώτερος συνεργάτης κλίματος στην Deep Science Ventures (DSV), αναφέρει στην Guardian ότι «Ενώ όλοι οι άνθρωποι περπατούν στο δρόμο, αναπνέουν αέρα, καταναλώνουν νερό και φαγητό, χρησιμοποιούν σαμπουάν και προϊόντα καθαρισμού δεν μπαίνουν στη διαδικασία να σκεφτούν τον τρόπο που όλα αυτά τα καθημερινά βήματα, επηρεάζονται από τη μόλυνση που προκαλεί η χημική ρύπανση. Δηλώνουν σίγουροι ή αδιάφοροι για την ασφάλεια όλων αυτών των αγαθών, συνεχίζοντας την χρήση. Όμως, τα πράγματα δεν φαίνεται να κυλούν όσο αρμονικά θα θέλαμε».

Μέσα από ένα έργο που χρηματοδοτήθηκε από το Ίδρυμα Grantham, ο Macpherson και οι συνεργάτες του μίλησαν με ερευνητές, ηγέτες μη κερδοσκοπικών οργανώσεων, επιχειρηματίες και επενδυτές. Μετά το πέρας της οχτάμηνης προσπάθειας, κατέληξαν σε μερικά συμπεράσματα.

Σύμφωνα με την έκθεση του DSV (η DSV περιγράφει τον εαυτό της ως «δημιουργό επιχειρήσεων» που ιδρύει εταιρείες με στόχο την αντιμετώπιση μεγάλων προβλημάτων περιβάλλοντος και ανθρώπινης υγείας), μόνο στα υλικά που έρχονται σε επαφή με τα τρόφιμα – τα υλικά που χρησιμοποιούνται στην παρασκευή και τη συσκευασία των τροφίμων – έχουν βρεθεί πάνω από 3.600 συνθετικές χημικές ουσίες, πολλές από τις οποίες εισέρχονται στον οργανισμό μας, προκαλώντας βλάβες.

Οι «αιώνιες χημικές ουσίες» PFAS έχουν βρεθεί σε σχεδόν όλους τους ανθρώπους που υποβλήθηκαν σε εξετάσεις και είναι πλέον τόσο διαδεδομένες που σε πολλές περιοχές ακόμη και το νερό της βροχής περιέχει μη ασφαλή επίπεδα κατανάλωσης. Την ίδια στιγμή, ποσοστό μεγαλύτερο του 90% από τον παγκόσμιο πληθυσμό φαίνεται να αναπνέει αέρα που παραβιάζει τις οδηγίες της Παγκόσμιας Οργάνωσης Υγείας (ΠΟΥ) για τη ρύπανση.

Όταν αυτές οι χημικές ουσίες περάσουν από την εξωτερική σφαίρα, στον οργανισμό μας, προχωρούν σε μόλυνση. Η έκθεση που προέκυψε διαπίστωσε ότι εντοπίστηκαν συσχετιστικά ή αιτιώδη δεδομένα που συνέδεαν ευρέως χρησιμοποιούμενες χημικές ουσίες με απειλές για τα αναπαραγωγικά, ανοσοποιητικά, νευρολογικά, καρδιαγγειακά, αναπνευστικά, ηπατικά, νεφρικά και μεταβολικά συστήματα.

Η έρευνα του DSV συμπληρώνει τα προηγούμενα ευρήματα του Ινστιτούτου Έρευνας για τις Κλιματικές Επιπτώσεις του Πότσνταμ, σύμφωνα με τα οποία έχουμε ήδη υπερβεί κατά πολύ τα ασφαλή όρια του πλανήτη για τους περιβαλλοντικούς ρύπους, συμπεριλαμβανομένων των πλαστικών. Όπως έχει διαπιστωθεί διανύουμε μια περίοδο «κρίσης πλαστικών» η οποία μπορεί να προκαλέσει ασθένειες και θανάτους από την παιδική ηλικία έως τα γηρατειά.

Η έκθεση επισημαίνει επίσης κρίσιμες ελλείψεις στις τρέχουσες μεθόδους αξιολόγησης της τοξικότητας, αποκαλύπτοντας τους τρόπους με τους οποίους οι υπάρχοντες έλεγχοι αποτυγχάνουν να προστατεύσουν την υγεία των πολιτών. Όπως τονίζεται από τα χείλη του Macpherson «Μια χημική ουσία που παρεμβαίνει στο ενδοκρινικό σύστημα, μερικές φορές έχει μη γραμμική απόκριση. Έτσι, παρατηρούμε ότι υπάρχει απόκριση σε πολύ χαμηλή δόση, η οποία θα μπορούσε να προβλεφθεί από τη συμπεριφορά της σε υψηλή δόση».

Υπάρχει λύση;

Παρά την ανεπαρκή χρηματοδότηση για περαιτέρω έρευνα του ζητήματος, υπάρχει ένας εύκολος τρόπος να περιοριστεί η χημική ρύπανση. Κι αυτός δεν είναι άλλος από την αναζήτηση ασφάλειας στην  κατανάλωση τροφίμων από μέρος του καταναλωτή. Συγκεκριμένα, ο Macpherson αναφέρει ότι μετά την έναρξη της έρευνας, άρχισε να προσέχει τι έρχεται σε άμεση επαφή με το φαγητό του ενώ αποφεύγει να ζεσταίνει τα τρόφιμα σε πλαστικά σκεύη.

Η γενική σύσταση προτείνει να καταναλώνουμε περισσότερα βιολογικά τρόφιμα που φυσικά αγοράζονται σε πολύ υψηλότερες τιμές. Κάτι που σίγουρα δεν πρέπει να παραλείπουμε είναι η σχολαστική πλύση των φρούτων και των λαχανικών που αγοράζουμε.

*Πηγή: Guardian