Η αύξηση του ψηφιακού burnout…

Ζούμε σε μια εποχή απαράμιλλης συνδεσιμότητας.

Με λίγα κλικ μπορούμε να συνδεθούμε με οποιονδήποτε σε όλο τον κόσμο, να μοιραστούμε τη ζωή μας σε πραγματικό χρόνο και να έχουμε πρόσβαση σε απεριόριστες πληροφορίες. Ωστόσο, παρά το γεγονός ότι είμαστε πιο συνδεδεμένοι από ποτέ, πολλοί από εμάς αισθανόμαστε πιο αποσυνδεδεμένοι, αγχωμένοι και καταβεβλημένοι από ποτέ. Η ψηφιακή εξουθένωση είναι μια σιωπηλή επιδημία που επηρεάζει επαγγελματίες, φοιτητές και περιστασιακούς χρήστες του διαδικτύου.

Από την ατελείωτη περιήγηση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης αργά το βράδυ μέχρι την κόπωση από τις απανωτές βιντεοκλήσεις, είναι σαφές ότι τα ψηφιακά εργαλεία που προορίζονται να μας βοηθήσουν να συνδεθούμε, να εργαστούμε και να χαλαρώσουμε μπορεί στην πραγματικότητα να κάνουν περισσότερο κακό παρά καλό.

Τι ακριβώς είναι λοιπόν η ψηφιακή εξουθένωση ή digital burnout; Γιατί έχει γίνει τόσο διαδεδομένο πρόβλημα; Και πώς μπορούμε να ξεφύγουμε από αυτόν τον εξαντλητικό κύκλο για να ανακαλύψουμε ξανά τη χαρά της γνήσιας διαδικτυακής σύνδεσης;

Τι είναι η ψηφιακή εξουθένωση; (digital burnout)

Η ψηφιακή εξουθένωση αναφέρεται στη συναισθηματική, διανοητική, ακόμη και σωματική εξάντληση που προκύπτει από την παρατεταμένη, υπερβολική χρήση ψηφιακών συσκευών, μέσων κοινωνικής δικτύωσης και διαδικτυακών πλατφορμών. Διαφέρει από το γενικό άγχος επειδή συνδέεται ειδικά με τη σχέση μας με την τεχνολογία.

Ενώ η τεχνολογία προορίζεται να βελτιώσει τη ζωή μας, η συνεχής συνδεσιμότητα, η υπερφόρτωση με πληροφορίες και η πίεση να παραμένουμε «ανοιχτοί» 24 ώρες το 24ωρο μπορεί να μας αφήσει να νιώθουμε εξαντλημένοι. Ακολουθούν ορισμένα βασικά συμπτώματα της ψηφιακής εξουθένωσης:

Συνεχής υπερφόρτωση: Η ατελείωτη ροή ειδοποιήσεων, μηνυμάτων ηλεκτρονικού ταχυδρομείου και μηνυμάτων μπορεί να αισθάνεται ασφυκτική.

Κόπωση: Οι πολύωρες βιντεοκλήσεις, οι διαδικτυακές συναντήσεις και ο υπερβολικός χρόνος στην οθόνη μπορεί να μας αφήσουν σωματικά εξαντλημένους.

Απώλεια κινήτρων: Ακόμη και δραστηριότητες που κάποτε απολαμβάναμε, όπως τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ή τα παιχνίδια, αρχίζουν να μοιάζουν με αγγαρεία αντί για πηγή χαλάρωσης.

Η αύξηση της εξ αποστάσεως εργασίας, των εικονικών συνεδριάσεων και της ψηφιακής επικοινωνίας έχει εντείνει το ζήτημα αυτό. Έχουμε εισέλθει σε μια εποχή όπου είμαστε πάντα συνδεδεμένοι – και συχνά, είμαστε πάντα εξαντλημένοι.

Γιατί είμαστε εξαντλημένοι;

Υπάρχουν διάφοροι βασικοί λόγοι για τους οποίους η ψηφιακή εξουθένωση γίνεται τόσο διαδεδομένη σήμερα. Ας ρίξουμε μια πιο προσεκτική ματιά στις κύριες αιτίες:

1. Η πίεση να είμαστε πάντα «on»

Τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, οι εφαρμογές ανταλλαγής μηνυμάτων και το ηλεκτρονικό ταχυδρομείο έχουν θολώσει τα όρια μεταξύ εργασίας και προσωπικής ζωής. Η προσδοκία να ανταποκρίνεστε αμέσως -είτε σε ένα εργασιακό email είτε σε ένα περιστασιακό γραπτό μήνυμα- σημαίνει ότι δεν υπάρχει πραγματικός χρόνος διακοπής. Νιώθουμε τη συνεχή πίεση να είμαστε διαθέσιμοι και να ανταποκρινόμαστε, γεγονός που συμβάλλει άμεσα στην επαγγελματική εξουθένωση.

2. Υπερφόρτωση πληροφοριών

Ζούμε σε μια εποχή υπερφόρτωσης πληροφοριών. Βομβαρδιζόμαστε συνεχώς με ειδήσεις, ενημερώσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, διαφημίσεις και απόψεις. Ο εγκέφαλός μας δεν σχεδιάστηκε ποτέ για να επεξεργάζεται αυτόν τον όγκο δεδομένων. Ο συνεχής κατακλυσμός πληροφοριών μπορεί να δημιουργήσει ψυχικό χάος, οδηγώντας σε άγχος και εξάντληση.

3. Έλλειψη ορίων

Ένας άλλος σημαντικός παράγοντας που συμβάλλει στην ψηφιακή εξουθένωση είναι η έλλειψη σαφών ορίων μεταξύ εργασίας και χαλάρωσης. Πολλοί από εμάς χρησιμοποιούμε τις ίδιες συσκευές τόσο για την εργασία όσο και για την αναψυχή. Αυτό το συνεχές θόλωμα των γραμμών μπορεί να μας κάνει να νιώθουμε ότι δουλεύουμε πάντα και δεν ξεκουραζόμαστε ποτέ πραγματικά. Οι συσκευές μας, που προορίζονται για σύνδεση και ψυχαγωγία, αντίθετα μας κρατούν εγκλωβισμένους σε έναν αέναο κύκλο επείγοντος και άγχους.

Οι επιπτώσεις της ψηφιακής εξουθένωσης

Οι επιπτώσεις της ψηφιακής εξουθένωσης ξεπερνούν κατά πολύ το απλό αίσθημα κούρασης. Μπορεί να έχει βαθιές συνέπειες στην ψυχική, σωματική και κοινωνική μας ευημερία.

Στην ψυχική υγεία:

Η ψηφιακή εξουθένωση μπορεί να οδηγήσει σε πλήθος προβλημάτων ψυχικής υγείας, όπως:

Άγχος και στρες: Ο συνεχής καταιγισμός ειδοποιήσεων, μηνυμάτων και η προσδοκία να είναι κανείς πάντα διαθέσιμος μπορεί να προκαλέσει σημαντικό άγχος.

Κατάθλιψη: Η πίεση για τη διατήρηση μιας διαδικτυακής παρουσίας, η οποία επιτείνεται από τη σύγκριση του εαυτού μας με τις εξαιρετικά επιμελημένες ζωές άλλων στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, μπορεί να συμβάλει σε αισθήματα ανεπάρκειας και κατάθλιψης.

Μειωμένη εστίαση και παραγωγικότητα: Η ψυχική εξάντληση από τη συνεχή εναλλαγή μεταξύ εργασιών και συσκευών μπορεί να μειώσει την ικανότητά μας να συγκεντρωνόμαστε, οδηγώντας σε χαμηλότερη παραγωγικότητα και δυσαρέσκεια.

Για τη σωματική υγεία:

Ο παρατεταμένος χρόνος στην οθόνη επιβαρύνει επίσης το σώμα μας:

Οι ώρες που περνάμε κοιτάζοντας τις οθόνες μπορούν να προκαλέσουν δυσφορία, πονοκεφάλους και ξηροφθαλμία.

Διαταραχή του ύπνου: Το μπλε φως από τις οθόνες παρεμβαίνει στους φυσικούς κύκλους του ύπνου μας, καθιστώντας δυσκολότερο να αποκοιμηθούμε και να έχουμε ξεκούραστο ύπνο.

Σωματική κόπωση: Το καθισιό για μεγάλα χρονικά διαστήματα και η συνεχής έκθεση στην οθόνη μπορεί να προκαλέσουν πόνο στον αυχένα, την πλάτη και τους ώμους, εκτός από συνολική σωματική κόπωση.

Για τις σχέσεις:

Ειρωνικά, ενώ η τεχνολογία σχεδιάστηκε για να μας συνδέει, μερικές φορές μπορεί να μας απομακρύνει περισσότερο. Η ψηφιακή εξουθένωση μπορεί να οδηγήσει σε:

Συναισθηματική απόσυρση: Το αίσθημα της εξάντλησης από τις ψηφιακές αλληλεπιδράσεις μπορεί να μας κάνει να απομακρυνθούμε από αγαπημένα πρόσωπα και φίλους.

Σε παρεξηγήσεις: Τα κείμενα και οι αναρτήσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης μπορούν συχνά να οδηγήσουν σε παρεξηγήσεις και απογοητεύσεις, επιβαρύνοντας περαιτέρω τις σχέσεις.

Μειωμένη ποιότητα του χρόνου πρόσωπο με πρόσωπο: Η κόπωση από την ψηφιακή ενασχόληση μπορεί να καταστήσει δυσκολότερο να είμαστε παρόντες και πλήρως αφοσιωμένοι κατά τη διάρκεια των προσωπικών αλληλεπιδράσεων.

Πώς να καταπολεμήσετε την ψηφιακή εξουθένωση

Τα καλά νέα είναι ότι η ψηφιακή εξουθένωση δεν είναι αναπόφευκτη. Με μερικές σκόπιμες αλλαγές, μπορούμε να ανακτήσουμε τον έλεγχο της ψηφιακής μας ζωής και να αποκαταστήσουμε την ισορροπία. Ακολουθούν μερικά εφαρμόσιμα βήματα που θα σας βοηθήσουν να καταπολεμήσετε την επαγγελματική εξουθένωση και να ανακτήσετε το χρόνο σας, την εστίαση και την ευημερία σας:

1. Θέστε σαφή όρια

Ώρες εκτός σύνδεσης: Ορίστε συγκεκριμένες ώρες κατά τη διάρκεια της ημέρας για να αποσυνδεθείτε από όλες τις οθόνες. Χρησιμοποιήστε αυτόν τον χρόνο για να χαλαρώσετε, να διαβάσετε ένα βιβλίο, να γυμναστείτε ή να περάσετε ποιοτικό χρόνο με αγαπημένα πρόσωπα.

Ζώνες χωρίς τεχνολογία: Δημιουργήστε περιοχές στο σπίτι σας όπου οι συσκευές είναι εκτός ορίων. Για παράδειγμα, κάντε την κρεβατοκάμαρά σας χώρο χωρίς τεχνολογία για να προάγετε τον ξεκούραστο ύπνο.

2. Εξασκηθείτε στην προσεκτική χρήση της τεχνολογίας

Κάντε παύση πριν από την ενεργοποίηση: Πριν ελέγξετε το τηλέφωνό σας ή ανοίξετε μια εφαρμογή, κάντε μια παύση για λίγο και αναρωτηθείτε: «Είναι απαραίτητο αυτό τώρα;». Αυτή η ενσυνειδητότητα μπορεί να σας βοηθήσει να σπάσετε τον κύκλο του ψυχαναγκαστικού ελέγχου της οθόνης.

Παρακολουθήστε τη χρήση σας: Χρησιμοποιήστε εφαρμογές όπως το Moment ή το Screen Time για να παρακολουθείτε και να περιορίζετε την ψηφιακή σας κατανάλωση. Αυτό μπορεί να σας βοηθήσει να εντοπίσετε μοτίβα και να κάνετε προσαρμογές.

3. Αγκαλιάστε το Digital Decluttering

Διαγραφείτε από το Overload: Μειώστε τις περιττές ειδοποιήσεις και διαγράψτε τα ενημερωτικά δελτία, τα μηνύματα μάρκετινγκ ή τις ενημερώσεις των μέσων κοινωνικής δικτύωσης που δεν προσθέτουν αξία στη ζωή σας.

Επιμεληθείτε τις ροές σας: Καθαρίστε τους λογαριασμούς σας στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, διαγράφοντας περιεχόμενο που σας αποστραγγίζει την ενέργεια ή σας προκαλεί άγχος. Επικεντρωθείτε στους λογαριασμούς που εμπνέουν και φέρνουν θετικότητα.

4. Ανακτήστε τις offline χαρές

Ανακαλύψτε ξανά τα χόμπι σας: Ανακαλύψτε ξανά δραστηριότητες που δεν απαιτούν οθόνες, όπως το διάβασμα, η ζωγραφική, το μαγείρεμα ή οι βόλτες. Αυτά τα offline χόμπι μπορούν να βοηθήσουν στην αποκατάσταση της ισορροπίας και της ικανοποίησης.

Ποιοτικός χρόνος με αγαπημένα πρόσωπα: Προγραμματίστε τακτικές αλληλεπιδράσεις πρόσωπο με πρόσωπο χωρίς περισπασμούς. Αφιερώστε χρόνο για να μιλάτε, να γελάτε και να συνδέεστε αυτοπροσώπως, αντί μέσω μιας οθόνης.

5. Κάντε διαλείμματα ψηφιακής αποτοξίνωσης

Ημέρες χωρίς οθόνη: Πειραματιστείτε με τη λήψη μιας ημέρας χωρίς οθόνη την εβδομάδα. Χρησιμοποιήστε αυτόν τον χρόνο για να επαναφορτιστείτε, να προβληματιστείτε και να επικεντρωθείτε σε δραστηριότητες που θρέφουν το μυαλό και το σώμα σας.

Διανοητική ξεκούραση: Χρησιμοποιήστε το διάλειμμά σας από τις οθόνες για να εξασκήσετε την ενσυνειδητότητα, να εξερευνήσετε νέα χόμπι ή να ασχοληθείτε με δραστηριότητες που σας βοηθούν να χαλαρώσετε και να αναζωογονηθείτε.

Πηγή: medium.com