Το «Σαββόπουλος “Long Play”», το ιδιαίτερο αφιέρωμα στον σπουδαίο δημιουργό Διονύση Σαββόπουλο, συνεχίζεται, απόψε, Τετάρτη 7 Ιανουαρίου στις 23.00, στον ΣΚΑΪ, με το 4ο επεισόδιο – «Από τα “Δέκα Χρόνια Κομμάτια” ως τη “Ρεζέρβα”». Αφηγείται ο Παύλος Τσίμας, το εικαστικό κομμάτι είναι του Αλέξη Κυριτσόπουλου και η σκηνοθεσία του Ανδρέα Λουκάκου.
Από τα “Δέκα Χρόνια Κομμάτια” ως τη “Ρεζέρβα”
Βρισκόμαστε στον Ιούλιο του 1974. Η χούντα καταρρέει, ο Καραμανλής επιστρέφει από το Παρίσι, ένα πελώριο κύμα βγάζει τους ανθρώπους στον δρόμο και γεμίζει τα στάδια στις πρώτες πολιτικές συναυλίες της μεταπολίτευσης. Ο Διονύσης Σαββόπουλος όμως ακολουθεί μια πιο μοναχική πορεία. «Η Άσπα μού έλεγε γιατί δεν κατεβαίνουμε και εμείς στο Σύνταγμα, όλοι πάνε. Ήθελα να βάλω τα πράγματα σε μια σειρά».
Πρώτο τραγούδι “Για την Κύπρο”, δεύτερο ο “Πολιτευτής”. Κυκλοφορεί το άλμπουμ “Δέκα Χρόνια Κομμάτια”, με τραγούδια που ηχογραφούσε με ένα μαγνητόφωνο στη διάρκεια της δικτατορίας. «Τα ηχογράφησα για να τα έχω, μη χαθούνε, μαζί με λίγα λόγια σαν ημερολόγιο. Η ηχογράφηση ήταν εντελώς ερασιτεχνική αλλά μετά από τόσον καιρό είχε μια γοητεία το άκουσμά τους. Δεν ήθελα να πάω να τα γράψω σε επαγγελματικό στούντιο με ορχήστρα και καλό ήχο. Γενάρη του ’75 έστειλα τη μαγνητοταινία για βινύλιο, με την παράκληση να μην διορθωθεί και να χαραχτεί ως έχει».
Παρακολουθούμε, στο μεταξύ τον πυρετό της πρώτης μεταπολίτευσης, τις εκλογές του Νοεμβρίου, το δημοψήφισμα για τη μοναρχία, την ψήφιση του νέου συντάγματος και τη δίκη των πρωταιτίων της χούντας. Στον κόσμο του Σαββόπουλου, η επόμενη σημαντική στάση έρχεται τον Φεβρουάριο του ‘76. «Με φώναξε ο αξέχαστος Κάρολος Κουν για μουσική και τραγούδια για τους “Αχαρνείς” του Αριστοφάνη. Χοροπηδούσα απ’ τη χαρά μου. Επίδαυρο θα πηγαίναμε. Δεν ήταν έτοιμη ακόμη η μετάφραση, αλλά εγώ δεν κρατιόμουνα. Έπιασα αμέσως να γράφω μουσική για τα χορικά κι έγραφα και τα στιχάκια μαζί, μεταφράζοντας ελεύθερα. Κλασικό λύκειο τελείωσα. Αλλά δεν σκέφτηκα ότι αυτό είναι αντιδεοντολογικό, αφού άλλος είχε αναλάβει τη μετάφραση, φυσικά πολύ πιο έγκυρος από μένα. Αλλά τι να κάνουμε; Δεν μπορώ να γράψω αλλιώς αν δεν γράφω και τους στίχους. Δεν το ‘ξερα, τότε το διαπίστωσα».
Η Μελίνα Τανάγρη θυμάται την εποχή που οι “Αχαρνής” του Σαββόπουλου έκαναν ένα ελαφρά σατιρικό σχόλιο στη λεγόμενη “κουλτούρα της μεταπολίτευσης”. Κι έπειτα παρακολουθούμε τη γέννηση της “Ρεζέρβας”, ενός έργου μουσικά πολύ σημαντικού, που, όπως μας λέει ο ποιητής Γιάννης Παλαβός, «είναι εκείνη η πολύ κρίσιμη στιγμή εκκρεμότητας στο έργο του Σαββόπουλου, όπου έχει χάσει την παλιά του πίστη μα η νέα δεν έχει ακόμη γεννηθεί.»
Ο ίδιος ο Σαββόπουλος μιλά ειδικά για ένα τραγούδι, εκείνο που αφιέρωσε στον Νίκο Κοεμτζή, το “Μακρύ Ζεϊμπέκικο”. Διηγείται μια απολαυστική στιγμή, όπου ο Μάνος Χατζιδάκις δέχεται επίπληξη από υπουργό γιατί το Τρίτο Πρόγραμμα της ΕΡΤ, στο οποίο ήταν διευθυντής, μετέδιδε το απαγορευμένο τραγούδι και απαντά με ένα «υπουργέ είσαι βλαξ».
Στην κατάληξη του επεισοδίου ο Σαββόπουλος ακούγεται να λέει: «Τώρα που τα σκέπτομαι, νιώθω τυχερός που έζησα σ’ αυτό το ξέφωτο που λέγεται “Μεταπολίτευση” κι όσοι έζησαν τα σκοτεινά χρόνια πριν, θα με καταλάβουν. Γι’ αυτό και δεν μπορώ ν’ ακούω “Η χούντα δεν τελείωσε το ‘73”. Κι εσείς, νεότερα παιδιά αυτής της πολιτείας που με την ιερή της τρέλα και το αιώνιο πάθος της, γέννησε τη Δημοκρατία, προστατέψτε την. Προστατέψτε τη Δημοκρατία της μικρής μας χώρας».
Σ’ αυτό το επεισόδιο, για τον Διονύση Σαββόπουλο μιλούν επίσης και οι: Στάθης Καλύβας, Αντώνης Καφετζόπουλος, Γιώργος Κοντογιάννης, Αλέξης Κυριτσόπουλος, Νίκος Πορτοκάλογλου.
Η εκπομπή ΣΑΒΒΟΠΟΥΛΟΣ “LONG PLAY“ είναι μια παραγωγή με την υπογραφή του ΣΚΑΪ και έχει υλοποιηθεί με την ευγενική χορηγία της ΔΕΗ. Η ΔΕΗ, αναπόσπαστο κομμάτι του κοινωνικού και οικονομικού ιστού της χώρας, στηρίζει πρωτοβουλίες που προβάλλουν τον ελληνικό πολιτισμό και τη σύγχρονη ιστορία του.
Δείτε το trailer:
4ο επεισόδιο – Από τα “Δέκα Χρόνια Κομμάτια” ως τη “Ρεζέρβα”
Απόψε, Τετάρτη 7 Ιανουαρίου στις 23.00, στον ΣΚΑΪ
ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ
Κείμενα αφήγησης: Διονύσης Σαββόπουλος
Παρουσίαση – Σενάριο: Παύλος Τσίμας
Σκηνοθεσία: Ανδρέας Λουκάκος – Αλέξης Κυριτσόπουλος
Art direction – Ζωγραφιές: Αλέξης Κυριτσόπουλος
Animation: Νίκος Κέλλης – Ειρήνη Βιανέλλη
Μοντάζ: Ανδρέας Λουκάκος
Διεύθυνση φωτογραφίας: Νικόλας Ποττάκης
Διεύθυνση παραγωγής: Λάμπρος Παπαδέας
Αρχισυνταξία: Αριάδνη Λουκάκου
Οργάνωση παραγωγής: Ειρήνη Δράκου
Έρευνα αρχείου: Φώντας Τρούσας
Ειδική σύμβουλος Δ. Σαββόπουλου: Ελένη Καλέση
Εκτέλεση παραγωγής: dotmov