ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΗ ΕΚΠΤΩΣΗ: ΠΩΣ ΘΑ ΚΑΤΑΛΑΒΕΙΣ ΑΝ Η ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΣΕ ΣΥΜΦΕΡΕΙ
Το ποσοστό στην ετικέτα είναι μόνο η αρχή: η κρίσιμη σύγκριση είναι ανάμεσα στην τιμή αναφοράς και στην τελική τιμή.
Βλέπουμε ένα προϊόν που έχουμε καιρό στο μάτι να εμφανίζεται με μεγάλο ποσοστό έκπτωσης· όμως η πραγματική έκπτωση δεν κρίνεται από το ποσοστό στην ετικέτα. Για να δούμε αν η προσφορά συμφέρει, τη συγκρίνουμε με τη χαμηλότερη τιμή που είχε εφαρμόσει το ίδιο κατάστημα τις προηγούμενες 30 ημέρες και υπολογίζουμε το τελικό ποσό.
Ο κανόνας των 30 ημερών είναι η αφετηρία για την ανακοινωμένη μείωση, όχι όμως εγγύηση ότι βρήκαμε τη φθηνότερη επιλογή. Η Black Friday του 2026 πέφτει στις 27 Νοεμβρίου, οπότε το ιστορικό τιμών και η σύγκριση με άλλους πωλητές έχουν ιδιαίτερη σημασία.
Τι σημαίνει πραγματική έκπτωση με βάση τις 30 ημέρες;
Όταν ένα κατάστημα στην Ελλάδα ανακοινώνει μείωση τιμής, η τιμή αναφοράς είναι γενικά η χαμηλότερη τιμή που εφάρμοσε για το προϊόν τις 30 ημέρες πριν από τη μείωση. Αυτή η προηγούμενη τιμή πρέπει να αναγράφεται ρητά.
Δεν αρκεί, δηλαδή, να συγκρίνουμε την προσφορά με μια παλαιότερη τιμή που μας έμεινε στη μνήμη. Ούτε η προτεινόμενη τιμή λιανικής του κατασκευαστή μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως τιμή αναφοράς για τον υπολογισμό της έκπτωσης.
Η Γενική Γραμματεία Εμπορίου διευκρινίζει ότι εντύπωση μείωσης μπορεί να δημιουργεί όχι μόνο ένα ποσοστό, αλλά και μια διαγραμμένη τιμή ή εκφράσεις όπως «προσφορά» και «web offer». Σε τέτοιες περιπτώσεις, το ουσιαστικό ερώτημα παραμένει το ίδιο: ποια ήταν η χαμηλότερη τιμή που εφάρμοζε ο συγκεκριμένος έμπορος;
Υπάρχουν και εξαιρέσεις. Για συνεχόμενες, προοδευτικές μειώσεις μέσα σε διάστημα 60 ημερών, η τιμή αναφοράς μπορεί να είναι εκείνη πριν από την πρώτη διαδοχική μείωση. Ο γενικός κανόνας εξαιρεί επίσης ορισμένα νωπά ή ευαλλοίωτα γεωργικά προϊόντα και τρόφιμα, τα οποία ενδέχεται να καταστούν ακατάλληλα προς πώληση μέσα σε 30 ημέρες από τη συγκομιδή, την παραγωγή ή τη μεταποίησή τους.
Πόση είναι τελικά η μείωση σε ευρώ;
Ας υποθέσουμε ότι η χαμηλότερη τιμή αναφοράς ενός προϊόντος ήταν 80 ευρώ και η νέα τιμή είναι 70 ευρώ. Η μείωση είναι 10 ευρώ, δηλαδή 12,5%. Αν η διαφήμιση συνέκρινε τα 70 με μια τιμή 100 ευρώ, θα εμφάνιζε 30% — μια πολύ διαφορετική εικόνα.
Το παράδειγμα δείχνει γιατί η σωστή βάση σύγκρισης έχει σημασία. Αν ένα προϊόν είχε ήδη πωληθεί στα 8 ευρώ μέσα στο προηγούμενο 30ήμερο, η επιστροφή του στην ίδια τιμή δεν δικαιολογεί από μόνη της την ανακοίνωση νέας έκπτωσης.
Σε έλεγχο 314 διαδικτυακών εμπόρων που δημοσίευσε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή τον Μάρτιο του 2026, το 30% των εμπόρων παρουσίαζε λανθασμένα τις εκπτώσεις σε σχέση με την τιμή αναφοράς. Το εύρημα δεν σημαίνει ότι κάθε προσφορά είναι προβληματική· εξηγεί όμως γιατί το ποσοστό δεν πρέπει να είναι το μόνο στοιχείο που κοιτάμε.
Πότε αρχίζουμε να παρακολουθούμε την τιμή;
Για ένα προϊόν που έχουμε ήδη βάλει στο μάτι, κρατάμε την ημερομηνία, την τιμή και ένα στιγμιότυπο της σελίδας. Έπειτα αναζητούμε διαθέσιμο ιστορικό τιμών, προσέχοντας να αφορά το ίδιο κατάστημα και να καλύπτει ολόκληρο το σχετικό διάστημα.
Η Black Friday του 2026 πέφτει στις 27 Νοεμβρίου. Αν ξεκινήσουμε την παρακολούθηση στις 5 Νοεμβρίου, οι δικές μας καταγραφές δεν αρκούν για να καλύψουν όλες τις προηγούμενες 30 ημέρες πριν από μια μείωση που αρχίζει στις 27. Θα χρειαστούμε ιστορικό και για τις ημέρες που προηγήθηκαν της πρώτης καταγραφής μας.
Αν η προσφορά ξεκινήσει νωρίτερα, το 30ήμερο μετρά αντίστοιχα πριν από την έναρξη εκείνης της μείωσης, όχι απαραίτητα πριν από την ίδια τη Black Friday. Έτσι αποφεύγουμε να ελέγξουμε το σωστό προϊόν για το λάθος χρονικό διάστημα.
Και αν άλλο κατάστημα το πουλά φθηνότερα;
Μια έκπτωση μπορεί να έχει υπολογιστεί σωστά και παρ’ όλα αυτά η τελική τιμή να μην είναι η καλύτερη της αγοράς. Γι’ αυτό αναζητούμε το ίδιο ακριβώς μοντέλο και τον ίδιο κωδικό προϊόντος σε διαφορετικά καταστήματα, αντί να συγκρίνουμε μόνο τα ποσοστά τους.
Η σύγκριση ολοκληρώνεται στο ταμείο. Ένα προϊόν στα 70 ευρώ με 5 ευρώ μεταφορικά κοστίζει συνολικά 75 ευρώ. Αν το ίδιο προϊόν προσφέρεται στα 73 ευρώ με δωρεάν αποστολή και χωρίς άλλες χρεώσεις, η δεύτερη επιλογή είναι φθηνότερη, παρότι η αρχική τιμή της φαίνεται υψηλότερη.
Χρήσιμο είναι να κοιτάξουμε και το ιστορικό πέρα από το κρίσιμο 30ήμερο, εφόσον υπάρχει. Σε βρετανική έρευνα για 227 προσφορές Black Friday του 2023, το 92% των συγκεκριμένων προϊόντων είχε διατεθεί στην ίδια ή χαμηλότερη τιμή και σε άλλες περιόδους του έτους. Το εύρημα αφορά τα προϊόντα και τα καταστήματα που εξετάστηκαν, όχι όλη την αγορά.
Τι γίνεται με τα «2+1» και τις αμφίβολες προσφορές;
Οι προσφορές όπως «2+1 δώρο» ή «2 τεμάχια στην τιμή του ενός» δεν αντιμετωπίζονται με τον ίδιο τρόπο από τους κανόνες για την ανακοίνωση μείωσης τιμής. Εξακολουθούν πάντως να ελέγχονται με βάση τους κανόνες για αθέμιτες εμπορικές πρακτικές.
Για την προσωπική μας απόφαση, το ερώτημα είναι απλούστερο: πόσο πληρώνουμε συνολικά και χρειαζόμαστε πράγματι τις ποσότητες που αγοράζουμε; Μια χαμηλότερη τιμή ανά τεμάχιο δεν κάνει απαραίτητα συμφέρουσα μια αγορά που δεν είχαμε ανάγκη.
Αν η αναγραφή μάς φαίνεται παραπλανητική, κρατάμε τα στιγμιότυπα με ημερομηνία, τη σελίδα του προϊόντος και την παραγγελία ή την απόδειξη. Για θέματα αρμοδιότητας της Γενικής Γραμματείας Εμπορίου, μπορούμε να απευθυνθούμε στην αρμόδια υπηρεσία ή να υποβάλουμε καταγγελία μέσω της υπηρεσίας «Καταγγελία καταναλωτή» στο gov.gr.
