Δεν λείπει η λαϊκή σοφία σχετικά με το πώς να καταλάβεις την κατάσταση της συνολικής σου υγείας από τα νύχια σου…
Όπως ότι οι λευκές κηλίδες που εμφανίζονται μερικές φορές -γνωστές ως λευκονυχία- είναι ένδειξη έλλειψης ασβεστίου. Αλλά υπάρχει κάποια αλήθεια σε αυτό;
Πρώτα λίγη βασική ανατομία. Τα νύχια είναι επέκταση του δέρματος. Αποτελούνται από κερατίνη, μια εξαιρετικά ανθεκτική πρωτεΐνη που προστατεύει τα δάχτυλα των ποδιών και τα πάνω μέρη των δαχτύλων των χεριών από τραυματισμούς.
Το σχήμα μισοφέγγαρου που φαίνεται στη βάση του νυχιού είναι η λουνούλα, η οποία λειτουργεί ως “κέντρο ανάπτυξης” του νυχιού, παράγοντας τα κύτταρα που τελικά θα σκληρύνουν σχηματίζοντας την πλάκα του νυχιού. Κάθεται πάνω από την επιδερμίδα, ένα στρώμα νεκρών κυττάρων που συνδέει τη βάση της ρίζας του νυχιού με το δέρμα. Η επωνυχία, όπως ονομάζεται, προσφέρει επιπλέον προστασία λειτουργώντας ως φύλακας ασφάλειας του νυχιού, εμποδίζοντας τη δράση βακτηρίων, μυκήτων και άλλων παθογόνων.
Ενώ τα μάτια μπορεί να είναι ο καθρέφτης της ψυχής, για έναν γιατρό τα νύχια μπορεί να είναι ο καθρέφτης της υγείας σου.
Οι γιατροί μπορούν να τα χρησιμοποιούν για να διαγνώσουν κάθε είδους παθήσεις, από δερματολογικά προβλήματα μέχρι νεφρικές ασθένειες ή ακόμα και αυτοάνοσες διαταραχές.
<glomex-integration integration-id="40599w17mggcy6o3" playlist-id="auto“>
Ένα σημάδι για κάτι σοβαρό
“Ένα από τα πρώτα πράγματα που έμαθα στην ιατρική σχολή ήταν να ψάξω για κάτι που λέγεται κλάμπινγκ, όπου υπάρχει αυτή η απώλεια της γωνίας μεταξύ του νυχιού και της βάσης του” λέει ο Dan Baumgardt, ένας επαγγελματίας γιατρός και λέκτορας της νευροεπιστήμης και της φυσιολογίας στο πανεπιστήμιο του Μπρίστολ.
Με το κλάμπινγκ, οι βάσεις των νυχιών μαλακώνουν και τα νύχια σχεδόν φαίνεται να “αιωρούνται” αντί να είναι στερεά, προσκολλημένα στο δάχτυλο. Τα άκρα των δαχτύλων φαίνονται επίσης μεγάλα ή διογκωμένα. “Αυτό προκαλεί έναν ασυνήθιστο τύπο εμφάνισης πρησμένου δαχτύλου, όπου το δάχτυλο μοιάζει λίγο με μπουτάκι” λέει ο Baumgardt.
Το κλάμπινγκ είναι ένα σημάδι εξαιρετικά χαμηλών επιπέδων οξυγόνου στο αίμα. Συνήθως συνδέεται με καρκίνο του πνεύμονα, αλλά μπορεί επίσης να υποδηλώνει λοίμωξη της επένδυσης των καρδιακών κοιλοτήτων και των καρδιακών βαλβίδων, μεταξύ άλλων. Άλλες καταστάσεις στις οποίες παρατηρείται περιλαμβάνουν τη νόσο του κοιλιοκάκη, την κίρρωση του ήπατος και λοιμώξεις των πνευμόνων, μεταξύ άλλων.
“Αν δεις έναν ασθενή με κλάμπινγκ, ο γενικός κανόνας είναι να του κάνεις ακτινογραφία επειγόντως, γιατί μπορεί να πρόκειται για ένα υποκείμενο καρκίνο του πνεύμονα που το εξηγεί” λέει ο Baumgardt. “Αυτό είναι ένα από τα πρώτα πράγματα που μάθαμε στην ιατρική σχολή, όπως είπα νωρίτερα. Ειλικρινά δεν ξέρω γιατί, καθώς το έχω δει μόνο μια φορά σε όλα αυτά τα 14 χρόνια που είμαι γιατρός” λέει.
Τα λευκά στίγματα στο νύχι -γνωστά ως λευκονυχία- συχνά θεωρούνται ένδειξη έλλειψης βιταμινών ή μετάλλων. Ωστόσο, τα στοιχεία που το υποστηρίζουν είναι μεικτά. Σε μία μικρή μελέτη προπτυχιακών φοιτητών, δεν υπήρχε συσχέτιση μεταξύ αυτού του συμπτώματος και της πρόσληψης ψευδαργύρου ή ασβεστίου από ένα άτομο. Ωστόσο, σε μία αναφορά περίπτωσης ασθενούς με νόσο Crohn που ανέπτυξε σοβαρή λευκονυχία στα νύχια των δακτύλων του ενώ είχε έλλειψη σελήνιου, αυτή υποχώρησε μετά τη θεραπεία με αυτό το μέταλλο.
Γενικά, η λευκονυχία πιθανότατα είναι το αποτέλεσμα τραυματισμού του νυχιού. Το να χτυπήσεις το δάχτυλο του ποδιού σου, να πιάσεις το νύχι σου σε μια πόρτα, πάρα πολλά μανικιούρ ή να αφήσεις ένα βαρύ αντικείμενο να πέσει στο πόδι σου μπορεί να προκαλέσει ένα τέτοιο σημάδι.
Παρόλα ταύτα, η λευκή αποχρωμάτιση στο νύχι μπορεί να υποδηλώνει κάποιο υποκείμενο πρόβλημα υγείας. Για παράδειγμα, τα λευκά σημάδια μπορεί να είναι ένδειξη δηλητηρίασης από βαριά μέταλλα όπως μόλυβδος ή αρσενικό. Η λευκή αποχρωμάτιση του νυχιού μπορεί να είναι σημάδι ψωρίασης, μιας χρόνιας δερματικής πάθησης που προκαλεί ανυψωμένες, φλεγμονώδεις, φολιδωτές δερματικές περιοχές. Αν όλο το νύχι γίνει λευκό, αυτό θα μπορούσε να υποδηλώνει έλλειψη πρωτεΐνης στο αίμα, κάτι που μπορεί να υποδεικνύει νεφρική νόσο, ηπατική νόσο ή διαβήτη.
“Αν οι άνθρωποι έχουν χαμηλά επίπεδα πρωτεΐνης στο αίμα τους, αυτό [συχνά] προκαλεί το να γίνουν τα νύχια ολόλευκα” λέει ο Baumgardt. “Τείνουμε να το συνδέουμε με ανθρώπους που έχουν ηπατική νόσο, όπως η κίρρωση του ήπατος, ίσως ως αποτέλεσμα του αλκοολισμού.”
Τα μπλε νύχια, από την άλλη πλευρά, είναι ένα σημάδι ότι το σώμα ίσως χάνει οξυγόνο. Θα μπορούσε να είναι ένα σημάδι για σοβαρές καρδιακές παθήσεις ή εμφύσημα και είναι κάτι που πρέπει να ελεγχθεί από γιατρό το συντομότερο δυνατό. Αυτό ισχύει και στην περίπτωση που βλέπεις σκοτεινές γραμμές κάτω από το νύχι, καθώς παρόλο που αυτό μπορεί να προκληθεί από τραυματισμό, θα μπορούσε επίσης να είναι ένδειξη υπονυχικού μελανώματος, ένας σπάνιος αλλά σοβαρός τύπος καρκίνου του δέρματος.
Αιμορραγία κάτω από το νύχι -αν δεν επουλωθεί- θα μπορούσε επίσης να υποδηλώνει κάτι πιο σοβαρό. “Μπορεί να εμφανίσεις αυτά που ονομάζουμε αιμορραγίες σπίρτου, που μοιάζουν με μικρές κόκκινες γραμμές αίματος, φαντάσου σαν ένα θραύσμα να έχει κολλήσει κάτω από το νύχι σου” λέει ο Baumgardt. “Αυτή η αιμορραγία μπορεί μερικές φορές να υποδηλώνει αγγειίτιδα, η οποία είναι μια φλεγμονή των αιμοφόρων αγγείων. Μία από τις κύριες υποκείμενες αιτίες μπορεί να είναι μια λοίμωξη της καρδιακής βαλβίδας, που προκαλεί αυτά τα περίεργα μικρά κόκκινα πρηξίματα” λέει.
Ένα άγγιγμα μύκητα
Άλλες, πιο γνωστές περιπτώσεις μπορούν επίσης να διαγνωστούν κοιτάζοντας τα νύχια. Όταν εξετάζουν έναν ασθενή, οι γιατροί συνήθως ψάχνουν για αλλαγές στο χρώμα, στο πάχος και στο σχήμα.
Για παράδειγμα σε ένα υγιές νύχι, η υποκείμενη βάση του πρέπει να είναι ροζ, εκτός από τις λευκές άκρες. Άλλα χρώματα μπορεί να υποδηλώνουν μόλυνση του νυχιού ή μια υποκείμενη κατάσταση υγείας.
“Αν δεις είτε λευκή είτε κίτρινη δυσχρωμία στα δάχτυλα των ποδιών σας, ειδικά στα νύχια των ποδιών, αυτό είναι σημάδι μόλυνσης από μύκητα” λέει η Holly Wilkinson, λέκτορας στην επούλωση τραυμάτων στο Πανεπιστήμιο του Hull.
“Νομίζω ότι πολλές φορές όταν οι άνθρωποι έχουν αποχρωματισμό στα νύχια δεν συνειδητοποιούν ότι πρόκειται για μόλυνση, οπότε μπορεί να φτάσει σε σημείο να γίνει αρκετά σοβαρό, και τότε πρέπει να πάνε να δουν έναν γιατρό” λέει ο Baumgardt.
Εύθραυστα νύχια
Εντωμεταξύ, το σχήμα των νυχιών μπορεί επίσης να αποκαλύψει υποκείμενα προβλήματα. Τα υγιή δάχτυλα των ποδιών και των χεριών πρέπει να είναι κυρτά, που σημαίνει ότι καμπυλώνουν ελαφρώς προς τα έξω. Δεν πρέπει να περιέχουν καθόλου βουναλάκια ή κρατήρες. Αν περιέχουν, μπορεί να είναι ένα σημάδι ότι έχεις κοϊλόνυχία, μια κατάσταση όπου το νύχι καμπυλώνει προς τα μέσα και φαίνεται λεπτό και εύθραυστο. Σε κάποιες περιπτώσεις, οι άνθρωποι με κοϊλόνυχία έχουν μια κεντρική κοιλότητα στο νύχι τους αρκετά βαθιά ώστε να συγκρατήσει μια σταγόνα υγρού, γι’ αυτό η κατάσταση αναφέρεται συχνά ως “νύχια κουταλιού”.
Αν κάποιο από τα νύχια σου μοιάζει με κουτάλι, αυτό θα μπορούσε να είναι ένα σημάδι αναιμίας, όταν το σώμα δεν έχει αρκετά υγιή αιμοσφαίρια για να μεταφέρουν οξυγόνο στους ιστούς. Η αναιμία μπορεί να προκληθεί από έλλειψη σιδήρου. Ωστόσο, μπορεί επίσης να είναι ένα σημάδι της πάθησης κοιλιοκάκη, μεταξύ άλλων καταστάσεων.
Από την άλλη πλευρά, κάποιες αλλαγές στα νύχια μπορεί να υποδηλώνουν διατροφικές ελλείψεις. Μερικοί άνθρωποι έχουν οριζόντιες ραβδώσεις, γνωστές ως γραμμές Beau, που εκτείνονται οριζόντια στα νύχια τους. Αυτό μπορεί να υποδηλώνει μία έλλειψη όπως μη επαρκή πρωτεΐνη. Ωστόσο, αυτό το χαρακτηριστικό μπορεί επίσης να είναι σημάδι διαβήτη και περιφερικής αγγειακής νόσου -μια διαταραχή που περιλαμβάνει μειωμένη ροή αίματος σε ορισμένα μέρη του σώματος, συνήθως λόγω συσσώρευσης λίπους και χοληστερόλης στις αρτηρίες- οπότε είναι επίσης σημαντικό να ελεγχθεί.
“Οι γραμμές Beau μπορεί να υποδηλώνουν έλλειψη ψευδαργύρου ενώ τα εύθραυστα νύχια είναι σημάδι υποθυρεοειδισμού ή έλλειψης βιταμίνης Β7” είπε η Mary Pearson, μία γιατρός που δουλεύει στο πανεπιστημιακό νοσοκομείο της Ουαλίας. “Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να είμαστε πιο επιμελείς στο να ψάχνουμε για αυτά, για παράδειγμα σε περιπτώσεις προστασίας όπου ανησυχούμε για τη διατροφή ενός παιδιού, ή όπου υποπτευόμαστε χρόνια νοσήματα” είπε.
Σε άλλες περιπτώσεις, οι αλλαγές στα νύχια μπορεί να προκληθούν από τον τρόπο ζωής παρά από προβλήματα υγείας. Για παράδειγμα, τα ξεφλουδισμένα νύχια, γνωστά και ως ονυχόσχιζια, εμφανίζονται όταν λεπτές στρώσεις των νυχιών αποχωρίζονται κυριολεκτικά από την ελεύθερη άκρη του νυχιού και ξεφλουδίζουν. “Τα ονυχόσχιζια μπορεί να είναι το αποτέλεσμα του υπερβολικού πλυσίματος των χεριών, της ξηρότητας των νυχιών και της χρήσης ακρυλικών και άλλων βερνικιών νυχιών” λέει ο Joshua Zeichner, καθηγητής δερματολογίας στο νοσοκομείο Mount Sinai στην Νέα Υόρκη.
Μπορεί να αναρωτιέσαι τι είναι αυτό στα νύχια που τα κάνει τόσο αποκαλυπτικά για την υποκείμενη υγεία ενός ατόμου. Ένας από τους κύριους λόγους είναι ότι τα νύχια είναι φυσικά ένα από τα λίγα μέρη του σώματος που μπορείς να δεις από έξω.
“Τα νύχια είναι ουσιαστικά επεκτάσεις του δέρματος, και το δέρμα σου μπορεί να σου πει πολλά για το τι συμβαίνει στο σώμα σου” λέει ο Dan Baumgardt. “Η πρώτη σου εντύπωση για έναν ασθενή συχνά αρχίζει στο κρεβάτι, έτσι τα κοιτάς όλα ξεκινώντας με τα νύχια, τα μάτια και στο στόμα τους. Και ξεκινάς να κάνεις μια αξιολόγηση στο τέλος του κρεβατιού, προσπαθώντας να εντοπίσεις διαγνωστικές εικόνες από εκείνη την πρώιμη φάση. Έτσι, τα νύχια είναι ένα από τα πρώτα πράγματα που παρατηρούμε” λέει.
Ενώ τις περισσότερες φορές οι αλλαγές στα νύχια είναι αβλαβείς και οφείλονται απλώς σε τραυματισμό του νυχιού, αν παρατηρήσετε ότι η αλλαγή στο σχήμα, το χρώμα ή την υφή είναι πιο μόνιμη, θα πρέπει να συμβουλεύεστε πάντα έναν γιατρό.
Μετάφραση από άρθρο του BBC