Μύθος ή πραγματικότητα ότι τα αντηλιακά ευθύνονται για καρκίνο;

Τον τελευταίο καιρό, αναρτήσεις στα social media υποστηρίζουν πως τα αντηλιακά όχι μόνο δεν προστατεύουν, αλλά αυξάνουν τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του δέρματος.

Τέτοιες αναρτήσεις έχουν βρει μεγάλη απήχηση, με δεκάδες χιλιάδες προβολές, κοινοποιήσεις και likes.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί χρήστης του X (πρώην Twitter) που ισχυρίστηκε: «Όσο περισσότερα αντηλιακά χρησιμοποιούνται σε μια χώρα, τόσο μεγαλύτερη είναι η συχνότητα εμφάνισης καρκίνου του δέρματος».

Όμως, τι λένε πραγματικά οι επιστημονικές έρευνες και οι υγειονομικοί φορείς;

Επιστημονική απάντηση: Οι ισχυρισμοί δεν ευσταθούν

Οι ειδικοί ξεκαθαρίζουν ότι τέτοιοι ισχυρισμοί δεν στηρίζονται σε επιστημονικά δεδομένα. Η Brittany Schaefer, εκπρόσωπος του Υπουργείου Δημόσιας Υγείας του Κονέκτικατ, δήλωσε στη Deutsche Welle:

«Δεν υπάρχουν επιστημονικά στοιχεία που να υποστηρίζουν τη σχέση μεταξύ της χρήσης αντηλιακού και του αυξημένου κινδύνου καρκίνου». Επιπλέον, διευκρίνισε πως τα γραφήματα που κυκλοφορούν και αποδίδονται στο Μητρώο Όγκων του Κονέκτικατ είναι παραπλανητικά και ανακριβή.

Γιατί αυξάνονται τα κρούσματα καρκίνου του δέρματος;

Η αύξηση των περιστατικών μελανώματος σε παγκόσμια κλίμακα έχει εξήγηση.

Σύμφωνα με μελέτη του 2023 με συμμετοχή επιστημόνων από ΗΠΑ, Ελβετία, Γερμανία και Ουγγαρία, υπάρχουν πέντε βασικοί παράγοντες που ευθύνονται για τη σύγχυση γύρω από τη χρήση αντηλιακών:

• Βελτίωση διαγνωστικών μεθόδων
• Παρωχημένες μελέτες
• Μη σταθερή ή ελλιπής χρήση αντηλιακού
• Αυξημένος χρόνος έκθεσης στον ήλιο
• Κλιματική αλλαγή

Οι ειδικοί επισημαίνουν πως η αύξηση των διαγνώσεων δεν συνεπάγεται απαραίτητα και αύξηση κινδύνου. Απλώς είμαστε πιο ικανοί να εντοπίζουμε και να καταγράφουμε τις περιπτώσεις.

Η θνησιμότητα μειώνεται παρά την αύξηση των κρουσμάτων

Παρά τη συνολική αύξηση των περιστατικών, τα ποσοστά θνησιμότητας από μελάνωμα παρουσιάζουν πτωτική τάση.

Η βελτίωση των θεραπειών και η πρώιμη διάγνωση έχουν παίξει καθοριστικό ρόλο.

Σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Έρευνας για τον Καρκίνο, η Αυστραλία είχε το υψηλότερο ποσοστό περιστατικών το 2022 (37 ανά 100.000 άτομα), ωστόσο τα αντίστοιχα ποσοστά θανάτων παραμένουν χαμηλά συγκριτικά.

Πωλήσεις αντηλιακών

Πράγματι, οι πωλήσεις αντηλιακών αυξάνονται παγκοσμίως. Η αγορά αναμένεται να αγγίξει τα 13,5 δισ. δολάρια μέχρι το 2028.

Οι μεγαλύτερες αγορές είναι οι ΗΠΑ, η Κίνα και η Νότια Κορέα. Όμως, η χρήση τους δεν είναι απαραίτητα καθημερινή ή σωστή.

Για παράδειγμα, στην Αυστραλία, μόλις το 38% των ατόμων δηλώνουν ότι χρησιμοποιούν αντηλιακό με δείκτη SPF30 ή υψηλότερο τις περισσότερες ημέρες του μήνα.

Το 7% ανέφερε πως υπέστη ηλιακό έγκαυμα την τελευταία εβδομάδα, με τους νέους ηλικίας 15-24 ετών να είναι πιο επιρρεπείς.

Τα αντηλιακά δεν επαρκούν από μόνα τους

Η σωστή προστασία από τον ήλιο δεν περιορίζεται μόνο στα προϊόντα σε μορφή λοσιόν ή σπρέι.

Καπέλα, γυαλιά ηλίου, ρούχα με UV προστασία και παραμονή στη σκιά είναι επίσης κρίσιμοι παράγοντες για την αποφυγή βλαβερής έκθεσης.

Η εκπρόσωπος του Γερμανικού Κέντρου Έρευνας για τον Καρκίνο, Sybille Kohlstädt, υπογραμμίζει ότι δεν υπάρχουν έγκυρα διεθνή στατιστικά που να συνδέουν τη συστηματική χρήση αντηλιακού με την επίπτωση του καρκίνου του δέρματος σε κάθε χώρα.

Έτσι, τα γενικευμένα συμπεράσματα που εξάγονται από αναρτήσεις χωρίς τεκμηρίωση είναι παραπλανητικά.

Όχι μόνο για το καλοκαίρι

Η χρήση αντηλιακού περιορίζεται συχνά μόνο στις διακοπές ή κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού.

Δημοσκόπηση στις ΗΠΑ το 2024 έδειξε ότι μόνο το 41% των ερωτηθέντων χρησιμοποιεί αντηλιακό πάνω από 60 ημέρες το χρόνο, ενώ το 13% παραδέχθηκε πως δεν το χρησιμοποιεί καθόλου. Αντίστοιχα, στη Γερμανία περίπου οι μισοί δήλωσαν ότι το εφαρμόζουν μόνο το καλοκαίρι ή κατά την άμεση έκθεση στον ήλιο.

Πηγή: in.gr