Η εικόνα από βιτρό ενός από τους μεγαλύτερους επιστήμονες στην ιστορία -του Δανού αστρονόμου του 16ου αιώνα Tycho Brahe- με κοιτούσε καθώς ετοιμαζόμουν να πηδήξω σε μια τεράστια μπανιέρα 1.000 λίτρων γεμάτη με νερό. Με βοηθούσε η Nikola Skypalova που κρατούσε μεγάλα ξύλινα κουτάλια γεμάτα με βασικά στοιχεία, για να τα προσθέσει στο νερό.
“Αυτά είναι λυκίσκοι -ανακουφίζουν το στρες από το σώμα σου και επίσης ανοίγουν τους πόρους σου” είπε, ρίχνοντάς τα στην μπανιέρα. “Και αυτή είναι μαγιά μπίρας, η οποία έχει πολλή βιταμίνη Β και σε κάνει να φαίνεσαι νεότερος.”
Αποτελεί έναν ακόμη ενισχυτή ευεξίας, ο οποίος υπάρχει μέσα μαζί με την βύνη.
Ήμουν στο Chateau Spa Beerland, ένα από τα πιο μεγαλοπρεπή σπα με μπίρα στην Τσεχική Δημοκρατία -την χώρα που γέννησε αυτή την ιδιόμορφη σύγχρονη τάση ευεξίας την δεκαετία του 1980. Βρίσκεται σε ένα κομψό κτήριο εθνικής κληρονομιάς με πολυέλαιους, με το όνομα U Zlaté Hrušky (Στο Χρυσό Αχλάδι) στην Πράγα, εδώ όπου έζησε και εργάστηκε ο Tycho Brahe από το 1599. Σήμερα τα δωμάτια του σπα με μπιρα προσφέρουν εντυπωσιακές διακοσμητικές πινελιές που εκτείνονται από βιτρό παράθυρα έως αστρονομικά έργα τοιχογραφίας.
Δίπλα στην μπανιέρα υπήρχε ένα τεράστιο κρεβάτι από άχυρο, που προσφέρει ένα παραδοσιακό τσέχικο συμπλήρωμα στην ευχάριστη εμπειρία της ζεστής μπανιέρας. Μετά το μπάνιο, το κρεβάτι με αγκάθια στοχεύει να διεγείρει περαιτέρω το δέρμα μέσω της τραχύτητας του άχυρου -με τον ίδιο τρόπο που οι λάτρεις της σάουνας στην Βόρεια Ευρώπη μπορεί να χτυπούν το δέρμα τους με κλαδιά- και επίσης ίσως να προσφέρει ένα αίσθημα φυσικής προσέγγισης.
Η Skypalova ολοκλήρωσε το μπάνιο μου με μπίρα με αρκετές κουτάλες μπίρας. Όχι οποιαδήποτε μπίρα, πρόσεξε -αυτή ήταν ανεπεξέργαστη τσέχικη μπίρα υψηλής ποιότητας η οποία, επειδή περιέχει ακόμη όλα τα βασικά συστατικά της όπως η μαγιά, είναι μια πιο “ζωντανή” μορφή, διατηρώντας χαρακτηριστικά όπως τα υψηλά επίπεδα βιταμινών. Και οι Τσέχοι ξέρουν την μπίρα τους: αυτή είναι μία χώρα που καταναλώνει σχεδόν διπλάσια κατά κεφαλήν ποσότητα από την δεύτερη χώρα που αγαπά περισσότερο την μπίρα στον κόσμο, την Αυστρία.
<glomex-integration integration-id="40599w17mggcy6o3" playlist-id="auto“>
Σε περίπτωση που σκέφτεσαι ότι το να ρίχνεις μπίρα υψηλής ποιότητας σε μια μπανιέρα είναι σπατάλη, δίπλα στην μπανιέρα υπήρχαν βρύσες που διέθεταν ατελείωτη ποσότητα από το ποτό. Κατέβηκα μέσα και πάτησα ένα κουμπί του υδρομασάζ για να γεμίσει η μπανιέρα φυσαλίδες. Καθώς ο αέρας γέμιζε με αρώματα μπίρας, έριξα σε ένα ποτήρι νόστιμη σκούρα Krušovice (μια κληρονομική τσεχική ζυθοποιία που ιδρύθηκε το 1581), πήρα ένα κομμάτι ψωμιού μπίρας -του οποίου το υγιεινό καφέ χρώμα προέρχεται από την μπίρα που χρησιμοποιείται στη ζύμη του- και καθόμουν πίσω συλλογιζόμενος την παράξενη εμπειρία του μπάνιου με μπίρα.
Μια τάση ευεξίας που γίνεται παγκόσμια
Οι υποστηρικτές της εμπειρίας πιστεύουν ότι οι ενώσεις στο αφρόλουτρο του μπάνιου είναι καλές για το δέρμα σου, ανακουφίζουν την ένταση των μυών και βελτιώνουν την κυκλοφορία του αίματος. Οι αρωματικές νότες λυκίσκου, εν τω μεταξύ, φημίζονται ότι προάγουν την χαλάρωση και ενισχύουν την διάθεση. Και η ευχάριστη καινοτομία αυτής της τάσης ευεξίας βλέπει τώρα να ανοίγουν σπα με μπίρα σε όλο τον κόσμο.
Πρόσφατα άνοιξαν στην Ισλανδία και την Ισπανία, ενώ το BierBath, που άνοιξε στα τέλη του 2023 κοντά στη Βαλτιμόρη ακολουθεί το άνοιγμα του σπα με μπίρα Oakwell στο Denver το 2021. Φέτος θα ανοίξει επίσης το πρώτο σπα με μπίρα στο Ηνωμένο Βασίλειο, στο Norfolk Mead της ανατολικής Αγγλίας.
Η αυξανόμενη διεθνής δημοτικότητα της ιδέας οφείλεται στην ευκαιρία που παρέχει να συνδυάσει δύο δημοφιλείς πηγές ευχαρίστησης: την χαλάρωση σε σπα και την μπίρα -με το επιπλέον πλεονέκτημα ενός δροσερού ευρωπαϊκού αέρα. Η Eliza Oakden, διευθύντρια του σπα στο Norfolk Mead προσφέρει έναν ακόμη λόγο για την συνεχώς αυξανόμενη παγκόσμια εμφάνιση των σπα με μπίρα. “Τα σπα τείνουν να προσελκύουν περισσότερο τις γυναίκες, οπότε σκεφτήκαμε ότι αυτό θα προσελκύσει τόσο άνδρες όσο και ζευγάρια.”
Στο Bath & Barley -το πρώτο σπα με μπίρα του Βελγίου, το οποίο άνοιξε το 2023 στην πόλη των καναλιών Μπριζ- οι επισκέπτες έχουν την ευκαιρία να εξατομικεύσουν την εμπειρία τους, όπως κάθε λάτρης της μπίρας μπορεί να δελεαστεί από διάφορα είδη μπίρας. “Μπορείς να φτιάξεις το δικό σου μπάνιο επιλέγοντας ανάμεσα σε διαφορετικούς λυκίσκους που έχει συλλέξει ένας Βέλγος αγρότης. Αυτοί οι λυκίσκοι έχουν διαφορετικά αρώματα, αλλά οι ωφέλιμες επιδράσεις τους είναι παρόμοιες” εξηγεί ο συνιδιοκτήτης Louis Raesouv “Πιστεύουμε επίσης ότι έχουμε δημιουργήσει μια πιο πολυτελή εμπειρία σε σχέση με κάποια τσέχικα σπα όσον αφορά τον εσωτερικό σχεδιασμό, τα προϊόντα που χρησιμοποιούμε και την ιστορία που αφηγούμαστε.” Αυτή περιλαμβάνει επιλογές όπως ο συνδυασμός γκουρμέ φαγητού με βέλγικες μπύρες. “Είμαστε επίσης μοναδικοί στο να προσφέρουμε απολέπιση με λυκίσκο στην μπανιέρα.”
Πίσω στην καρδιά της Τσεχίας, μια σειρά από σπα με μπίρα συμπληρώνει την περίπου μισή ντουζίνα στην πρωτεύουσα -μερικά, όπως η εμπειρία μου στην Πράγα, λαμβάνουν χώρα σε αξέχαστο ιστορικό περιβάλλον. Μέσα σε ένα άλλο εθνικό μνημείο, ένα νέο-μπαρόκ σπίτι που ονομάζεται U Zlatého Beránka (Στο Χρυσό Αρνί), το πρώτο σπα με μπίρα της Pilsen αξιοποιεί την κληρονομιά μιας πόλης που έλαβε δικαιώματα ζυθοποιίας από τον βασιλιά Wenceslas Β’ τον 13ο αιώνα.
Ή τόλμησε στα τραχιά πέτρινα υπόγεια μιας αποθήκης βοτανικών λικέρ του 17ου αιώνα που ονομάζεται Schloss Versailles, όπου το πρώτο λουτρό με μπίρα έχει φέρει μια νέα προσέγγιση γύρω από την μπίρα στην μποέμικη πόλη Mariánské Lázně, τα διάσημα παραδοσιακά ιαματικά λουτρά της οποίας υπάρχουν από τον 18ο αιώνα, προσελκύοντας διάσημους ιστορικούς επισκέπτες από συγγραφείς όπως ο Kipling και ο Goethe μέχρι ηγεμόνες όπως ο Γερμανός Κάιζερ και ο Εδουάρδος Ζ’ της Βρετανίας.
Ευεξία ή woo-woo;
Σχεδόν κάθε σπα με μπίρα μιλάει για μπάνιο με μπίρα που χρονολογείται από χιλιετίες -αν και αυτό φαίνεται να συνδυάζει την ιστορική ύπαρξη των ιαματικών λουτρών με την συνύπαρξη μπίρας, χωρίς καμία απόδειξη ότι αυτά τα δύο συναντήθηκαν την αρχαία εποχή.
Τα τσέχικα σπα με μπίρα, εν τω μεταξύ, αναφέρουν τακτικά έναν από τους πολλούς πρώην βασιλείς που ονομάζονταν Wenceslas ως συνηθισμένο λουόμενο μπίρας. Δυστυχώς, αυτό στέκεται τόσο γερά όσο κάποιος που έχει πιει υπερβολικά πολλά ποτήρια από τις βρύσες της μπανιέρας μπίρας στο σπα.
“Αυτό σίγουρα δεν είναι αλήθεια” λέει ο Libor Zajic, ένας Ευρωπαίος ειδικός στην ιστορία της ζυθοποιίας στο πανεπιστήμιο Masaryk στο Brno -αν και προσθέτει ότι ένας από τους βασιλικούς Wenceslas έγινε προστάτης άγιος των Τσέχων ζυθοποιών τον 14ο αιώνα. “Είναι ένα κόλπο μάρκετινγκ των εταιρειών που λειτουργούν σπα με μπίρα –επιχειρήσεις που είναι μια σύγχρονη εφεύρεση…η μπίρα μπορεί να προστέθηκε στα λουτρά τον Μεσαίωνα, όπως πολλές άλλες ουσίες, αλλά σίγουρα όχι με κάποια βαθύτερη πρόθεση.”
Ωστόσο, μπορεί να υπάρχει ισχυρότερη επιχειρηματολογία προς την πλευρά της ευημερίας. “Η μπίρα αποτελείται από τρία συστατικά που είναι ευεργετικά για το δέρμα: δημητριακά με βύνη, μαγιά και λυκίσκο” λέει η Cindy Jones, βιοχημικός στην Colorado Aromatics. “Και η βύνη και η μαγιά περιέχουν βιταμίνη Β, η οποία αυξάνει την ενυδάτωση του δέρματος και την ελαστικότητα και μειώνει την υπερχρωμάτωση.”
Οι λυκίσκοι, συγκεκριμένα, είναι πλούσιοι σε ξανθοχουμουλόνη και χουμουλόνη -η πρώτη είναι ένας ισχυρός αντιοξειδωτικός παράγοντας που παρουσιάζει αντικαρκινικές και αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες και η δεύτερη είναι αντιβακτηριακή με υποσχόμενες ιδιότητες επούλωσης του δέρματος. Μελέτες έχουν επίσης δείξει ότι τα εκχυλίσματα λυκίσκου μπορεί να μειώσουν την ανησυχία, την ήπια κατάθλιψη και το στρες. Η μακρά ιστορία του λυκίσκου στην παραδοσιακή ιατρική ως βοήθημα για τον ύπνο υποστηρίζεται επίσης από την επιστήμη.
“Και ο λυκίσκος προσελκύει περισσότερη επιστημονική προσοχή πρόσφατα για την φροντίδα του δέρματος” συνεχίζει η Jones “Μπορεί να αυξήσει την παραγωγή κολλαγόνου για να μειώσει τις ρυτίδες καθώς και την φλεγμονή του δέρματος.” Ο παγκόσμιος κολοσσός μπίρας Carlsberg αποφάσισε να εκμεταλλευτεί την τάση των καλλυντικών με βάση την μπίρα όταν κυκλοφόρησε την σειρά Beer Beauty το 2015, υποστηριζόμενη από ένα ευφυές διαφημιστικό βίντεο. Στην Δημοκρατία της Τσεχίας, η εταιρεία καλλυντικών Manufaktura διαθέτει πλέον ένα συνεχώς αυξανόμενο δίκτυο καταστημάτων σε όλη την χώρα, που πωλούν μια ποικιλία προϊόντων, συμπεριλαμβανομένων αλάτων μπάνιου που περιέχουν εκχυλίσματα λυκίσκου και κριθαριού.
Αλλά η χρήση αυτών για ένα μπάνιο στο σπίτι δεν συνοδεύεται από απεριόριστη μπίρα υψηλής ποιότητας ή νόστιμο ψωμί μπίρας ή την ευκαιρία να ξαπλώσεις σε κρεβάτι από άχυρο -και είναι αυτά τα πράγματα που κάνουν τα σπα με μπίρα μια πραγματικά ασυνήθιστη εμπειρία.
Μετάφραση από άρθρο του BBC