Αν έχεις πηγανεις γυμναστήριο ή αν σκρολάρεις στο fitness Instagram, σίγουρα έχεις ακούσει την κλασική προειδοποίηση, δηλαδή να μην κατεβαίνεις πολύ χαμηλά στα , γιατί θα διαλύσεις τα γόνατά σου. Αυτός ο μύθος που μεταφέρεται, σε κάνει να κοιτάς τα squats με μισό μάτι και να αναρωτιέσαι αν η επόμενη επανάληψη θα είναι και η τελευταία για τους μηνίσκους σου.
Τι ισχύει όμως στην πραγματικότητα; Είναι τα καθίσματα ο “δολοφόνος” των αρθρώσεων ή μήπως το κλειδί για να μην πονέσεις ποτέ ξανά; Ο ορθοπεδικός χειρουργός Σταύρος Διαμαντάκης βάζει τα πράγματα στη θέση τους, καταρρίπτοντας τις προκαταλήψεις που μας κρατούν μακριά από τα αποτελέσματα που θέλουμε.
Ο μύθος που αρνείται να πεθάνει
Η ιδέα ότι τα squats είναι καταστροφικά για τα γόνατα είναι ίσως ένας από τους πιο μακροχρόνιου . Πολλοί πιστεύουν ότι η πίεση που ασκείται στην άρθρωση κατά τη διάρκεια της κίνησης προκαλεί ανεπανόρθωτες βλάβες. Ωστόσο, η επιστήμη έχει διαφορετική άποψη.
Σύμφωνα με τον Σταύρο Διαμαντάκη, οι μελέτες δεν δείχνουν κάτι τέτοιο. Σε υγιείς ανθρώπους, ακόμα και τα βαθιά καθίσματα – εκείνα που πολλοί φοβούνται να δοκιμάσουν – δεν φαίνεται να προκαλούν καμία απολύτως βλάβη. Αντίθετα, η αλήθεια είναι μάλλον ανατρεπτική: τα γυμνασμένα πόδια είναι ο καλύτερος σύμμαχος των γονάτων σου. Η μυϊκή ενδυνάμωση που προσφέρουν τα squats λειτουργεί ως μια “πανοπλία” που προστατεύει τις αρθρώσεις σου από την καθημερινή καταπόνηση.
Πότε αρχίζουν τα προβλήματα;
Αν λοιπόν η άσκηση αυτή καθαυτή δεν είναι το πρόβλημα, τότε γιατί ακούμε τόσους ανθρώπους να παραπονιούνται για ενοχλήσεις; Η απάντηση δεν κρύβεται στην κίνηση, αλλά στον τρόπο που τη διαχειρίζεσαι. Όπως επισημαίνει ο ειδικός, υπάρχουν συγκεκριμένοι παράγοντες που μπορούν να δημιουργήσουν πρόβλημα:
- Η απότομη αύξηση των κιλών: Αν αποφασίσεις ξαφνικά να σηκώσεις βάρη που δεν μπορείς να διαχειριστείς, το σώμα σου θα αντιδράσει.
- Ο όγκος προπόνησης: Η υπερβολή χωρίς πλάνο οδηγεί σε κόπωση των ιστών.
- Κακή αποκατασταση: Αν δεν δίνεις στον οργανισμό σου τον χρόνο να αναρρώσει, η φθορά συσσωρεύεται.
Με λίγα λόγια, δεν φταίει το squat, αλλά το πώς “φορτώνεις” το σώμα σου χωρίς να ακούς τις αντοχές του.
Η στρατηγική της τροποποίησης
Τι γίνεται όμως αν ήδη νιώθεις ένα τσίμπημα ή έχεις έναν παλιό τραυματισμό; Εδώ η προσέγγιση αλλάζει, αλλά και πάλι δεν σημαίνει απαραίτητα το τέλος της προπόνησής σου.
Αν έχεις ήδη πόνο ή κάποιο διαγνωσμένο πρόβλημα, το πρώτο βήμα είναι να συμβουλευτείς έναν ορθοπεδικό. Η λύση δεν είναι πάντα η οριστική διακοπή. Σύμφωνα με τον κ. Διαμαντάκη, μπορεί να χρειαστεί απλώς μια προσωρινή παύση ή, το πιο συνηθισμένο, μια τροποποίηση του φορτίου και της τεχνικής. Αλλάζοντας το βάθος του καθίσματος, τη θέση των ποδιών ή την ένταση, μπορείς να συνεχίσεις να γυμνάζεσαι χωρίς να επιβαρύνεις την πάσχουσα περιοχή.
Η κίνηση είναι ζωή και τα γόνατά σου είναι φτιαγμένα για να κινούνται. Αντί να αποφεύγεις τα. Η σταδιακή πρόοδος και ο σεβασμός στα όρια του σώματός σου είναι αυτά που θα σε κρατήσουν ενεργή και υγιή για πολλά χρόνια. Μην αφήνεις τους μύθους να σε περιορίζουν.