Σημαντικά είναι τα ευρήματα της νέας μελέτης του ΙΝΣΕΤΕ για τον τουρισμό. Η έρευνα αναδεικνύει ένα σημαντικό «αγκάθι» που αποτελεί τροχοπέδη στην ανάπτυξη και λειτουργεί ως «προειδοποιητικό καμπανάκι» για τη «βαριά βιομηχανία» της Ελλάδας: Τη Μέση Διάρκεια Παραμονής των τουριστών. Οι επισκέπτες φαίνεται να μένουν πλέον λιγότερες ημέρες στη χώρα, με το υψηλό κόστος να αποτελεί έναν εκ των βασικών παραγόντων του φαινομένου.
Ο ελληνικός τουρισμός συνεχίζει να καταγράφει αξιόλογες επιδόσεις. Συγκεκριμένα (εξαιρουμένης της κρουαζιέρας), το 2025 υπήρξαν 38,0 εκατ. αφίξεις και εισπράξεις 22,6 δισ. ευρώ, με αύξηση +5,6% και +9,8% αντίστοιχα έναντι του 2024, και +21,2% και +27,9% έναντι του 2019.
Σύμφωνα με τη μελέτη του ΙΝΣΕΤΕ («Εισερχόμενος Τουρισμός στην Ελλάδα 2025 | Εξελίξεις και Τάσεις σε σχέση με 2024 και 2019»), θετικές τάσεις καταγράφονται στην ημερήσια δαπάνη, στην άμβλυνση της εποχικότητας, στην εδραίωση της Αθήνας ως city break προορισμού (σύντομη απόδραση, συνήθως 2-4 ημερών), η διασπορά των αγορών, η ανάπτυξη της αγοράς των ΗΠΑ, η ενίσχυση (+76% μεταξύ 2019 και 2025) των προϊόντων MICE (διοργάνωση επαγγελματικών εκδηλώσεων και ταξιδιών) και της κρουαζιέρας.
Ωστόσο αυτό που προκαλεί προβληματισμό είναι η συρρίκνωση της Μέσης Διάρκειας Παραμονής (ΜΔΠ), στις 6,1 διανυκτερεύσεις έναντι 7,4 το 2019, η οποία συγκρατεί την ανάπτυξη των εισπράξεων σε ρυθμό ανάλογο με αυτόν των αφίξεων, αλλά και η διεύρυνση των ανισοτήτων μεταξύ των τουριστικά ανεπτυγμένων και των υπόλοιπων Περιφερειών.
Στα αξιοσημείωτα είναι πως καταγράφονται και σημάδια «κόπωσης» και κορεσμού σε ορισμένες κρίσιμες αγορές σχετικά με το ενδιαφέρον τους για ταξίδια στην Ελλάδα. Χαρακτηριστικότερη όλων η Γερμανία. Η ΜΚΔ των Γερμανών τουριστικών συνεχίζει να μειώνεται (-7,2% σε σχέση με το 2024 και -13,5% σε σχέση με το 2019), λόγω στασιμότητας της ΜΔΔ και μείωσης της ΜΔΠ.
Αντίθετα, την μεγαλύτερη συνεισφορά στην αύξηση των εισπράξεων κατά 2 δισ. το 2025 έναντι του 2024 είχαν το Ηνωμένο Βασίλειο με αύξηση 582 εκατ. ή 28,9% της συνολικής αύξησης, η Τουρκία με +169 εκατ./8,4% και οι ΗΠΑ με +153 εκατ./7,6%. Οι τρεις αυτές αγορές συνεισέφεραν το 44,8% της συνολικής αύξησης των εισπράξεων.
Οι 3 παράγοντες που μειώνουν τη Μέση Διάρκεια Παραμονής
Οι διανυκτερεύσεις κινούνται στα επίπεδα των 230 εκατ. με τη Μέση Διάρκεια Παραμονής να καταγράφει μείωση 17,2% σε σχέση με την περίοδο προ Covid (2019). Αξιοσημείωτο είναι επίσης πως η ΜΔΠ μειώθηκε με διψήφιο ποσοστό έναντι του 2019 και στις δέκα μεγαλύτερες τουριστικές περιοχές της χώρας. Μείωση καταγράφεται επίσης σε όλες τις Περιφέρειες με εξαίρεση την Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου και την Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης.
Σύμφωνα με τους ειδικούς του κλάδου, η μείωση της ΜΔΠ είναι ζήτημα πρώτης προτεραιότητας, καθώς αποτελεί τροχοπέδη στην αύξηση των εισπράξεων σε βαθμό ανάλογο με τις αφίξεις. Αξίζει να σημειωθεί πως η Μέση Δαπάνη ανά Διανυκτέρευση (ΜΔΔ) κατέγραψε το 2025 νέα αύξηση στα € 97 και είναι πλέον κατά 27,5% υψηλότερη από το 2019, την ώρα που ο πληθωρισμός τρέχει στο 20%.
Ως αποτέλεσμα της μείωσης της ΜΔΠ και της αύξησης της ΜΔΔ, η Μέση κατά Κεφαλή Δαπάνη (ΜΚΔ) παρουσιάζει μικρή αύξηση τόσο έναντι του 2024 (+3,9%), όσο και του 2019 (+5,5%) και ανέρχεται πλέον στα 595 ευρώ, έναντι 573 ευρώ το 2024 και 564 ευρώ το 2019.
Όπως αναφέρεται στην έκθεση του ΙΝΣΕΤΕ, η μείωση της ΜΔΠ μπορεί να αποδοθεί σε 3 βασικούς λόγους που δρουν συμπληρωματικά:
Διεθνής τάση για μικρότερης διάρκειας ταξίδια
Περιορισμός της διάρκειας των ταξιδιών, λόγω του αυξανόμενου ημερήσιου κόστους
Αύξηση του μεριδίου των ημερήσιων ταξιδιωτών, κυρίως από όμορες χώρες (Αλβανία, Βόρεια Μακεδονία, Βουλγαρία, Τουρκία), από 7,5% σε 9,3%, αλλά και ενίσχυση του τουρισμού city break
Το 90% των εισπράξεων έρχεται από 5 Περιφέρειες
Η ανισότητα στην ανάπτυξη του τουρισμού καταδεικνύεται από τα στοιχεία των εισπράξεων. Οι πέντε ανεπτυγμένες Περιφέρειες (Αττική, Νότιο Αιγαίο, Κρήτη, Κεντρική Μακεδονία, Ιόνια Νησιά) συγκεντρώνουν το 90% των εισπράξεων.
Στην Αττική αποδίδεται το 54% της συνολικής αύξησης εισπράξεων το 2025 ενώ το Νότιο Αιγαίο καταγράφει την υψηλότερη Μέση Δαπάνη ανά Επίσκεψη πανελλαδικά (869 ευρώ).
Αντίθετα μείωση στις εισπράξεις έχει η Κρήτη (-5%) παρά την αύξηση επισκέψεων, συνεχίζοντας τη τάση που ξεκίνησε το 2024 (-12% σε σχέση με το 2023), αλλά τα Νησιά του Ιονίου (-4,1% εισπράξεις έναντι +10% σε επισκέψεις). Σημαντική μείωση διανυκτερεύσεων παρουσιάζει η Κεντρική Μακεδονία (-8,6% έναντι του 2024, -30,5% έναντι του 2019). Σημαντική επιδείνωση των περισσότερων μεγεθών τους την περίοδο 2024-2025 παρουσίασαν και οι υπόλοιπες περιφέρειες.
Ενισχύεται η κρουαζιέρα
Μία ακόμη τάση που καταγράφεται στην έκθεση του ΙΣΝΕΤΕ είναι η ενίσχυση της κρουαζιέρας, από μισό δισ. ευρώ έσοδα το 2019 σε ένα δισ. ευρώ το 2024 και το 2025. Όπως επισημαίνεται «η βελτίωση της εμπορικής υποδομής των λιμένων, σε συνδυασμό με την ανάπτυξη τουριστικών εμπειριών και υπηρεσιών εξυπηρέτησης στο πλαίσιο ολοκληρωμένης διαχείρισης προορισμών, αποτελεί ζητούμενο για την αύξηση της δαπάνης ανά αποβίβαση και την τόνωση των τοπικών οικονομιών».
«Χρειάζεται συντονισμένη αντιμετώπιση»
Καταλήγοντας η έκθεση του ΙΣΝΕΤΕ αναφέρει πως παρά «τη διαχρονική ανθεκτικότητα του ελληνικού τουρισμού και την ισχύ του brand του, ακόμη και μέσα σε ένα περιβάλλον διαδοχικών κρίσεων και ανακατατάξεων, είναι σαφές ότι η επόμενη μέρα διαμορφώνεται από έναν συνδυασμό παραγόντων που χρειάζεται σοβαρή παρακολούθηση και συντονισμένη αντιμετώπιση».
Και επισημαίνοντας αυτούς τους κρίσιμους παράγοντες τονίζει: «Η γεωπολιτική αστάθεια και η ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας – όπου ζητήματα όπως η φορολογία, το λειτουργικό κόστος, οι υποδομές, η διαχείριση προορισμών, η ποιότητα των υπηρεσιών και η σχέση τιμής/αξίας – θα καθορίσουν τη θέση μας τα επόμενα χρόνια, όπως και η επένδυση στο ανθρώπινο δυναμικό και η διασφάλιση της ισορροπίας με τις τοπικές κοινωνίες, προκειμένου να διατηρηθεί και να ενισχυθεί περαιτέρω η θέση της Ελλάδας στον διεθνή τουριστικό χάρτη».
Πηγή: ieidiseis.gr