Δεν είναι η πρώτη, ούτε φυσικά και η τελευταία, που θα αποθεώσουμε την ορεινή Χαλκιδική.
Εκεί όπου απλώνονται χωριά γεμάτα μνήμες, παραδόσεις, αυθεντική ζωή.
Εκεί όπου ο χρόνος μοιάζει να κυλά πιο αργά σε ένα περιβάλλον αναζωογονητικό και τις περισσότερες φορές κρυμμένο στη σκιά της καλοκαιρινής Χαλκιδικής.
Ανάμεσα σε αυτά ξεχωρίζουν τα Βράσταμα, όχι μόνο για τη γεωγραφική τους θέση, αλλά και για τον ιδιαίτερο χαρακτήρα τους.
Ένα μέρος που συνδυάζει τη δύναμη της φύσης με τη ζεστασιά των ανθρώπων του.
Πέτρινα σπίτια, ανηφορικά σοκάκια, μυρωδιές από ξύλα που καίνε το χειμώνα, φωνές που κρατούν ζωντανές τις ιστορίες του τόπου και συνθέτουν ένα σκηνικό μοναδικό.
<glomex-integration integration-id="40599w17mggcy6o3" playlist-id="auto“>
Τα Βράσταμα αποτελούν ένα σημείο αναφοράς της ορεινής Χαλκιδικής, έναν ζωντανό πυρήνα πολιτισμού και παράδοσης, ένα χωριό που δεν αφηγείται απλώς το παρελθόν του, αλλά συνεχίζει να το βιώνει καθημερινά.
Γραφικό ορεινό χωριό του Χολομάτων, τα Βράσταμα καταλαμβάνουν ένα κομμάτι της ανατολικής πλευράς του Πολύγυρου και είναι ένα από τα παλαιότερα της Χαλκιδικής.

Την επίσκεψή σας αξίζουν η θαυμάσια εκκλησία του Ευαγγελισμού, το παλιό αποστακτήριο (ρακοκάζανο) του Παύλου Παντάλη, το κηροποιείο.
Το σπήλαιο του Οσίου Ευθυμίου στη θέση Μικρόκαμπος. Βρίσκεται σε ένα πανέμορφο μέρος περιτριγυρισμένο από καταρράκτες και πλατάνια. Εκεί ασκήτεψε ο Όσιος Ευθύμιος και τώρα υπάρχει η σπηλιά του κτισμένη πάνω σε ένα βράχο.
Τα αιωνόβια δέντρα στον περίβολο της Παναγίας και των Αγίων Αναργύρων (πανηγυρίζει 1 Ιουλίου). Επίσης, υπάρχουν οι ναοί της Αγίας Κυριακής (7 Ιουλίου) και πανηγύρι γίνεται και στις 15 Αυγούστου (Κοίμηση της Θεοτόκου).
Έξω από το χωριό υπάρχουν πολλά εκκλησάκια που επί δύο μέρες κάθε χρόνο, γιορτάζουν τη μεγάλη γιορτή που διοργανώνουν οι “Κονομάδες”.

Στις παρυφές του χωριού υπάρχουν μονοπάτια για πεζοπορία, mountainbike και περιήγηση με 4Χ4.
Από τα Βράσταμα, μπορεί κανείς να πάει στον Ταξιάρχη μέσα από μια εκπληκτική διαδρομή, στην Μ.Παναγιά, Παλαιοχώρι, Αρναία, στο Γομάτι, Ιερισσό ή Ουρανούπολη, στα Πυργαδίκια, Αγ.Νικόλαο, Βουρβουρού, στην Ορμύλια, Ψακούδια και επίσης στο Μεταγγίτσι, Μεταμόρφωση.
Οι κάτοικοι του χωριού, σήμερα ως επί το πλείστον ασχολούνται με την κτηνοτροφία και τα προϊόντα αυτής και την καλλιέργεια και επεξεργασία της ελιάς. Επίσης με την παρασκευή κάρβουνου στα παραδοσιακά «καμίνια», με την μελισσοκομία, την κατασκευή κεριών και σημαντικός αριθμός αυτών ως υπάλληλοι σε διάφορες υπηρεσίες.
Το χωριό πιθανολογείται ότι πήρε το όνομά του από τον Βράσταμο, που ήρθε να μονάσει στον τόπο αυτό. Μεγάλα Βραστά το 1964, όπως καταγράφεται, με 195 σπίτια τότε, αποτελούσε ένα δυναμικό κεφαλοχώρι, που συμμετείχε στην εκμετάλλευση των μεταλλείων στα Σιδηροκαύσια (σημερινά Στάγειρα) με την παρασκευή ξυλανθράκων (κάρβουνων) για τα μεταλλεία αργύρου.
Τα Βράσταμα είναι από τους παλαιότερους οικισμούς της Χαλκιδικής. Στη θέση του επισημάνθηκε αρχαία πόλη, με άγνωστη σήμερα ονομασία και το ίδιο το χωριό αναφέρεται ως Βράσταμα σε πηγές του 9ου αιώνα.
Οι κάτοικοι των Βραστάμων συμμετείχαν στην επανάσταση του 1821 μεταξύ αυτών ήταν ο Δημήτριος Παραδείσης.
Τα Πλανά είναι γνωστά από τα αρχαία χρόνια και μνημονεύονται από τον Ηρόδοτο με το όνομα Άσσα. Από εκεί, σύμφωνα με το συγγραφέα, πέρασαν τα περσικά στρατεύματα.
*με πληροφορίες από visit-halkidiki.gr / halkidikiportal.gr / Βράσταμα Χαλκιδικής – Wikipedia
*πηγή εικόνας: visit-halkidiki.gr
