Η νέα προφυλακτική αγωγή PrEP κατά του HIV είναι πλέον διαθέσιμη δωρεάν στην Ελλάδα, σύμφωνα με ανακοίνωση του Υπουργείου Υγείας. Η PrEP προσφέρει προστασία από τον ιό με περίπου 99% αποτελεσματικότητα όταν λαμβάνεται τακτικά και απευθύνεται σε άτομα αρνητικά στον HIV που διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο έκθεσης.
Η διάθεση της PrEP ξεκίνησε μετά από χρόνια διεκδικήσεων και οργανωμένων προσπαθειών, με την πρώτη χώρα στην Ευρώπη να την εγκρίνει το 2016. Η θεραπεία δεν υποκαθιστά τη χρήση προφυλακτικών, καθώς δεν προστατεύει από άλλες σεξουαλικώς μεταδιδόμενες λοιμώξεις.
Οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να προμηθευτούν την PrEP από συγκεκριμένα νοσοκομειακά φαρμακεία και είναι απαραίτητη η παρακολούθηση από γιατρό κατά τη διάρκεια της αγωγής.
Διαβάστε παρακάτω
Με αφορμή την έναρξη της διάθεσης της (PrEP) προφυλακτικής αγωγής για τον HIV στην Ελλάδα η Αμαλία Μανωλοπούλου – υπεύθυνη του γραφείου της Θετικής Φωνής και του THESS CHECK POINT στη Θεσσαλονίκη μας λύνει τυχόν απορίες για αυτήν την νέα δυνατότητα που παρέχει από αυτή την εβδομάδα εντελώς δωρεάν το Υπουργείο Υγείας.
H PrEP είναι φαρμακευτική αγωγή που παρέχει προστασία απέναντι στον ιό του HIV, αποτρέποντας τη σεξουαλική μετάδοσή του κατά περίπου 99% όταν λαμβάνεται με συνέπεια
Ποιοι είναι οι δικαιούχοι της PrEP;
Όσα άτομα είναι αρνητικά στον HIV και πληρούν τουλάχιστον ένα από τα εξής κριτήρια:
Αυξημένο κίνδυνο έκθεσης στον HIV, όπως ορίζεται από τις σεξουαλικές πρακτικές του ατόμου κ.ά.
Σεξουαλική επαφή με άτομο που ζει με HIV
Ενδοφλέβια χρήση ουσιών
Άσκηση σεξεργασίας
Θα διατίθεται από τα εξής νοσοκομειακά φαρμακεία:
Αθήνα/Αττική: Ευαγγελισμός, Λαϊκό, Αλεξάνδρα, Ιπποκράτειο, Γ. Γεννηματάς, Σωτηρία, ΚΑΤ, Σισμανόγλειο, Ανδρέας Συγγρός, Αγ. Ανάργυροι, Τζάνειο, Αγ. Βαρβάρα, Ασκληπιείο Βούλας
Θεσσαλονίκη: ΑΧΕΠΑ, Ιπποκράτειο
Υπόλοιπη Ελλάδα: Βενιζέλειο (Ηράκλειο), ΠΑΓΝΗ (Ηράκλειο), Γ.Ν. Ρόδου, Γ.Ν. Χίου, ΠΓΝ Πατρών, ΠΓΝ Αλεξανδρούπολης
Αμαλία μετά από αγώνες και πιέσεις χρόνων και από την πλευρά της Θετικής Φωνής ξεκινά επιτέλους η χορήγηση της Prep στην Ελλάδα. Πες μας λίγα λόγια για την ιστορική της διαδρομή.
Στην Ευρώπη η πρώτη χώρα που ψήφισε την δωρεάν χορήγηση της ήταν η Γαλλία το 2016, ακολούθησε η Νορβηγία αμέσως μετά η Σκωτία και έπειτα ήταν πιο εύκολο όλο αυτό να εξαπλωθεί και στις υπόλοιπες Ευρωπαϊκές χώρες. Από το 2010 ως το 2014 διεξάγονταν μια έρευνα η Partner 1, στην οποία παρακολουθούνταν οροδιαφορετικά ζευγάρια αντρών (οροθετικός υπό αντιρετροϊκή αγωγή και οροαρνητικός) που κάνουν απροφύλακτο σεξ και διαπιστώθηκε πως δεν υπήρξε καμία μετάδοση του ιού.
Συνεχίστηκε η έρευνα με την Partner 2 (2014-2018) που ανέδειξε με την σειρά της την ασφάλεια που μπορεί να παρέχει η αντιρετροϊκή αγωγή ως προς τα οροαρνητικά άτομα. Ακολούθησαν παγκοσμίως συνέδρια, ημερίδες και φόρα για το πώς μπορεί να βοηθήσει η αντιρετροϊκή ως προληπτική αγωγή για την προστασία ατόμων που πλήττονται δυσανάλογα από τον HIV π.χ. σεξεργάτες σεξεργάτριες, χρήστες ενδοφλέβιων ουσιών, χρήστες ψυχότροπων ουσιών. Το υποστήριξε η επιστημονική κοινότητα, η ΛΟΑΤΚΙ κοινότητα και μέσα από την συνηγορία και την διεκδίκηση η Θετική Φωνή μερίμνησε ώστε από την πρώτη στιγμή να οργανώσει καμπάνιες ενημέρωσης αλλά και να πραγματοποιήσει συναντήσεις με αρμόδιους φορείς και υπουργούς ώστε αυτή η παροχή να εξασφαλιστεί και για την Ελλάδα. Έτσι το 2022 ψηφίστηκε ο νόμος για την δωρεάν χορήγηση της PrEP ως συνταγογραφούμενη αγωγή. Τον επόμενο χρόνο εκδόθηκε η ΚΥΑ (κοινή υπουργική απόφαση) με τις οδηγίες, τις ειδικότητες γιατρών που θα συνταγογραφούν και ό,τι άλλο προβλέπει ο νόμος και η εφαρμογή του.
Παρ όλα αυτά φτάσαμε στο Μάιο του 2025 και αναρωτιόμασταν γιατί δεν έχει ξεκινήσει η χορήγηση. Πιθανότατα ήταν θέμα οργάνωσης και εξασφάλισης της ποσότητας αντιρετροϊκών φαρμάκων που θα χρειαστούν για να καλυφθούν τα ωφελούμενα άτομα. Μέχρι που φτάσαμε στις 19 Μαΐου που είναι η μέρα έναρξης της δωρεάν χορήγησης.
Ποια η διαφορά της με την PEP γιατί είναι κάποιοι που τα μπερδεύουν
Η PEP (Post Exposure Prophylaxis) είναι αντιρετροϊκή αγωγή που εφόσον χορηγηθεί άμεσα (τις πρώτες maximum 72 ώρες) μετά την πιθανή εισχώρηση του HIV στον οργανισμό έπειτα από απροφύλακτη σεξουαλική επαφή, μπορεί σε μεγάλο βαθμό να αποτρέψει την ορομετατροπή και συνεπώς την HIV λοίμωξη.
Από τι μας προφυλάσσει η Prep;
Είναι πολύ σημαντικό να αναφέρουμε πως η Prep ΔΕΝ είναι όπως εσφαλμένα πιστεύουν κάποιοι ο δρόμος προς το απροφύλακτο σεξ. Μπορεί να μας προστατεύει από τον HIV όμως υπάρχουν μια σειρά από σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα στα οποία συνεχίζουμε να είμαστε εκτεθειμένοι. Είναι μεν ιάσιμα αλλά πολλές θεραπείες αυτών είναι επίπονες, χρονοβόρες και επιβαρυντικές για την υγεία. Η βασική προστασία από τα σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα συνεχίζει να είναι το προφυλακτικό.
Πιστεύεις πως θα είναι πολλοί όσοι θα κάνουν χρήση του δικαιώματος στην Prep;
Αν κρίνω από τα τηλεφωνήματα που λαμβάνουμε καθημερινά τα τελευταία χρόνια και από τις απαντήσεις στα ερωτηματολόγια αυτής της ερώτησης, οι περισσότεροι θα απαντήσουν, «ναι». Υπάρχουν φυσικά και οι απαντήσεις του «όχι» που υποστηρίζουν πως θέλουν να κάνουν χρήση μόνο του προφυλακτικού. Δεν είναι άλλωστε μια διαδικασία όπου κάποιος παίρνει απλά ένα χάπι. Θα πρέπει να τον παρακολουθεί ο προσωπικός του γιατρός και να υποβάλεται σε αιματολογικές εξετάσεις όταν χρειάζεται, για να βλέπει πώς αντιδρά ο οργανισμός του στην αγωγή. Είναι σημαντικό να πούμε σε αυτό το σημείο πως δεν είναι κάποιος ασφαλής από την πρώτη ημέρα λήψης του φαρμάκου και γι’ αυτό η παρακολούθηση από γιατρό είναι απαραίτητη. Ο οργανισμός χρειάζεται μερικές ημέρες ώστε να είναι ασφαλής κάποιος σε περίπτωση έκθεσης στον ιό. Αυτό όμως σίγουρα θα πρέπει να το απαντήσει ένας γιατρός που θα γνωρίζει και το προφίλ του ασθενή του.
Έστω ότι θέλω να κάνω χρήση της Prep και επισκέπτομαι έναν παθολόγο ή δερματολόγο αφροδισιολόγο ή μαιευτήρα γυναικολόγο. Ποια είναι τα βήματα μετά από αυτό;
Θα ήταν χρήσιμο και εμείς ως Θετική Φωνή ιδανικά να μπορούμε να παραπέμψουμε σε έναν κατάλογο από γιατρούς που θα είναι εξοικειωμένοι με τη διαδικασία για να είναι πιο εύκολη, γρήγορη με ολοκληρωμένη ενημέρωση και παρακολούθηση. Βέβαια, θα ήταν ιδανικό να υπάρχουν δομές ολιστικής φροντίδας και παροχής όλων των υπηρεσιών για τα ΣΜΝ, όπως συμβαίνει στο εξωτερικό. Δομές όπου θα παρέχονται συμβουλευτική στο πλαίσιο της Μείωσης Βλάβης για μια σειρά θεμάτων, εξετάσεις για όλα τα σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα, μέτρηση ιικού φορτίου (για τα οροθετικά άτομα), παροχή θεραπειών και φαρμάκων. Αυτό δεν ξέρω αν θα το δούμε ποτέ στην Ελλάδα, αλλά το θέλουμε. Προς ώρας καλούμαστε αρκετές από αυτές τις υπηρεσίες να τις καλύψουμε εμείς ως σωματείο χωρίς να έχουμε πάντα την δυνατότητα μεγάλου αριθμού συμβούλων και καταρτισμένου προσωπικού γιατί οι ανάγκες είναι καθημερινά μεγάλες, πολύπλευρες και εκτείνονται σε πολλά πεδία.
Αναφορικά με την PrEP, μένει να δούμε αν θα επιβαρύνει το προσωπικό των φαρμακείων των νοσοκομείων αυτών και αν θα δούμε, όπως συμβαίνει σε άλλες περιπτώσεις, να σημειωθούν ελλείψεις σε φάρμακα τα οποία μπορεί να πρέπει να καλύψουν τις ανάγκες των οροθετικών συνανθρώπων μας που έχουν προτεραιότητα. Στην συνέχεια, καλό είναι να υπάρχει ο προσωπικός γιατρός που θα κάνει τις εξετάσεις που προβλέπονται σε αυτήν την περίπτωση για να παρακολουθεί την υγεία αυτού που λαμβάνει την αγωγή.
Από την ημέρα που ανακοινώθηκε ζητάνε οι επισκέπτες στα εξεταστικά σας κέντρα πληροφορίες και ενημέρωση;
Είχε ξεκινήσει νωρίτερα με την ανακοίνωση της κοινής υπουργικής απόφασης, ένα παραπάνω όμως τώρα που έχουμε τα καλά νέα ότι ξεκινά, αυξήθηκε το ενδιαφέρον των ανθρώπων και ζητούν περισσότερες πληροφορίες…
Τι συνιστάται σε κάποιον που σκέφτεται την έναρξης της αγωγής
Προσωπικά θα του έλεγα να αξιολογήσει πρωτίστως το ίδιο το άτομο το ρίσκο, είναι δική του η απόφαση και είναι εκείνο που ξέρει την σεξουαλική του δραστηριότητα. Είναι το ίδιο το άτομο που γνωρίζει ποια είναι η συμπεριφορά του κατά την διάρκεια των επαφών και αν είναι μεγάλος ο κίνδυνος να εκτεθεί στον ιό HIV. Θα πρέπει να γίνουν αρχικά εξετάσεις για σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα αλλά και μια γενική αιματολογική εξέταση για να επιβεβαιωθεί πως δεν αντιμετωπίζει κάποιο πρόβλημα υγείας που η αγωγή θα επιβαρύνει πχ πρόβλημα στα νεφρά ή το συκώτι. Η σωστή ενημέρωση και συμβουλευτική είναι πολύ σημαντική. Εμείς υποδεχόμαστε με μεγάλη χαρά την δυνατότητα όσων έχουν ΑΜΚΑ να ωφεληθούν και να κάνουν χρήση του δικαιώματος στην Prep και ως Θετική Φωνή και φυσικά στα Checkpoints σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη. Είμαστε εδώ για οποιαδήποτε πληροφορία και επιπλέον ενημέρωση. Μπορεί όποιο άτομο το θελήσει να επικοινωνήσει μαζί μας.
*Η Θετική Φωνή είναι ο Σύλλογος Οροθετικών Ελλάδος. Τα Κέντρα Πρόληψης και Σεξουαλικής Υγείας Checkpoint σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη άλλαξαν για πάντα την πρόσβαση σε προληπτικές εξετάσεις σεξουαλικής υγείας. Από το 2012, με δύο σταθερές δομές, τα Checkpoint έχουν διενεργήσει συνολικά περί τις 200.000 δωρεάν εξετάσεις για HIV, Ηπατίτιδα Β & C και Σύφιλη, και έχουν διανείμει πάνω από 9.000.000 προφυλακτικά δωρεάν.. Διαβάστε περισσότερα εδώ: https://positivevoice.gr/
