Το άρθρο εξετάζει τους μύθους και τις πραγματικότητες γύρω από τη γυμναστική και την καύση θερμίδων, αμφισβητώντας την κοινή αντίληψη ότι η έντονη άσκηση οδηγεί σε σημαντική απώλεια βάρους. Σύμφωνα με έρευνες από το Πανεπιστήμιο του Bath, η πραγματική επίδραση της άσκησης στην καύση θερμίδων είναι πιο περιορισμένη από ό,τι πιστεύεται, με το σώμα να προσαρμόζεται μειώνοντας την καύση σε άλλες λειτουργίες.
Ο καθηγητής Herman Pontzer υποστηρίζει ότι η καύση θερμίδων παραμένει σταθερή, ανεξαρτήτως δραστηριότητας, ενώ οι Dylan Thompson και Javier Gonzalez τονίζουν ότι η αύξηση στην καύση θερμίδων μέσω άσκησης είναι μεν πραγματική αλλά όχι τόσο εντυπωσιακή. Επίσης, παράγοντες όπως η αντικατάσταση δραστηριοτήτων και η συμπεριφορική αντιστάθμιση επηρεάζουν την καύση θερμίδων, καταλήγοντας στο συμπέρασμα ότι για την επίτευξη απώλειας βάρους χρειάζονται πιο ρεαλιστικές προσδοκίες και όχι μόνο η εξάρτηση από την άσκηση.
Διαβάστε παρακάτω
Η έχει αναδειχθεί εδώ και χρόνια ως ο “καλύτερος σύμμαχος” στην προσπάθεια απώλειας βάρους και βελτίωσης της φυσικής κατάστασης. Όλοι έχουμε ακούσει ότι όσο πιο έντονη η άσκηση, τόσο περισσότερες θερμίδες καίμε και τόσο περισσότερο συμβάλλουμε στο αδυνάτισμα. Ωστόσο, τα τελευταία χρόνια, κάποιοι ειδικοί αμφισβητούν αυτή τη γενικευμένη αντίληψη. Η αλήθεια, όπως δείχνουν οι τελευταίες έρευνες, ίσως να είναι κάπως διαφορετική από ό,τι νομίζεις.
Σύμφωνα με την έρευνα των καθηγητών Dylan Thompson και Javier Gonzalez από το Πανεπιστήμιο του Bath, οι μύθοι γύρω από την άσκηση και την καύση θερμίδων είναι πιο συχνοί από ό,τι φανταζόμαστε, και οι πραγματικές επιπτώσεις της άσκησης στην καθημερινή καύση θερμίδων ίσως να μην είναι τόσο μεγάλες όσο νομίζαμε.
Μύθοι και αλήθειες για την καύση θερμίδων
Αρχικά, είναι σημαντικό να αναφερθεί ότι μια από τις πιο διαδεδομένες θεωρίες είναι πως η άσκηση αυξάνει σημαντικά την καύση θερμίδων, και κατά συνέπεια την απώλεια βάρους. Ωστόσο, η πραγματικότητα δεν είναι τόσο ξεκάθαρη, και οι ειδικοί έχουν ξεκινήσει να θέτουν ερωτήματα σχετικά με το πόσο αποτελεσματική είναι η άσκηση για την καύση θερμίδων.
H θεωρία του Pontzer
Ο καθηγητής Herman Pontzer, ανθρωπολόγος και συγγραφέας του βιβλίου Burn, είναι από τους πιο γνωστούς υποστηρικτές της θεωρίας ότι η καύση θερμίδων του ανθρώπινου σώματος είναι περιορισμένη και ότι, παρά την αύξηση της σωματικής δραστηριότητας, το σώμα προσαρμόζεται μειώνοντας την καύση θερμίδων σε άλλες διαδικασίες του οργανισμού. Με άλλα λόγια, όσο περισσότερη άσκηση κάνεις, τόσο λιγότερη ενέργεια καταναλώνεις σε άλλες λειτουργίες, όπως ο βασικός μεταβολισμός.
Στη βάση της θεωρίας του Pontzer, φαίνεται ότι η καύση θερμίδων παραμένει σε ένα “σταθερό” επίπεδο, περίπου 3.000 θερμίδες την ημέρα για τον μέσο άνθρωπο, ανεξαρτήτως της φυσικής του δραστηριότητας. Για να καταλάβεις καλύτερα το πόσο ρεαλιστική είναι αυτή η άποψη, αρκεί να ρίξεις μια ματιά στα δεδομένα που ανέφερε ο Pontzer από την παρατήρηση της φυλής Hadza, μιας από τις τελευταίες ομάδες κυνηγών – τροφοσυλλεκτών στην Αφρική, οι οποίοι θεωρούνται εξαιρετικά δραστήριοι. Παρά την υψηλή σωματική τους δραστηριότητα, οι Hadza δεν φαίνεται να καίνε περισσότερες θερμίδες από έναν μέσο Δυτικό άνθρωπο.
H απάντηση των ειδικών
Ωστόσο, αυτή η θεωρία δεν έμεινε αναπάντητη. Ο Dylan Thompson και ο Javier Gonzalez αμφισβητούν τα ευρήματα του Pontzer με άρθρο τους στο The Conversation, υποστηρίζοντας ότι οι παρατηρήσεις του βασίζονται σε αδύναμα δεδομένα. Αντιθέτως, η έρευνά τους, η οποία αναλύει τις πιο αξιόπιστες κλινικές δοκιμές, καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η άσκηση όντως αυξάνει την καύση θερμίδων, έστω και αν αυτή η αύξηση είναι πιο μέτρια από ό,τι περιμέναμε.
Οι ελεγχόμενες κλινικές δοκιμές δείχνουν ότι ένα οργανωμένο και συστηματικό πρόγραμμα άσκησης (μέχρι πέντε φορές την εβδομάδα για 6-10 μήνες) μπορεί να οδηγήσει σε αυξημένη καύση θερμίδων. Ωστόσο, η αύξηση αυτή δεν είναι τόσο εντυπωσιακή όσο ίσως φανταζόμαστε. Για παράδειγμα, αν κάψεις 600 θερμίδες στο γυμναστήριο, δεν σημαίνει ότι η συνολική σου καύση θερμίδων την ημέρα θα αυξηθεί κατά 600. Αντίθετα, η αύξηση μπορεί να είναι πολύ πιο μικρή.
Γιατί η άσκηση δεν καίει τόσες θερμίδες όσες φανταζόμαστε;
Η έρευνα του Thompson και του Gonzalez προσδιόρισε αρκετούς λόγους για τους οποίους η άσκηση δεν αυξάνει σημαντικά την καύση θερμίδων:
Αντικατάσταση φυσικής δραστηριότητας: Όταν αυξάνεις την άσκηση σε μια συγκεκριμένη ώρα της ημέρας, ίσως να μειώνεις τη δραστηριότητα σε άλλες ώρες, όπως το περπάτημα ή οι καθημερινές σου δραστηριότητες.
Συμπεριφορική αντιστάθμιση: Εφόσον κάνεις έντονη άσκηση το πρωί, μπορεί να νιώσεις πιο κουρασμένη και να κάνεις λιγότερη φυσική δραστηριότητα αργότερα στην ημέρα.
Ο Thompson και ο Gonzalez επίσης επισημαίνουν ότι, ενώ η άσκηση μπορεί να είναι σωματικά δύσκολη και απαιτητική, αντιπροσωπεύει μόνο το 4% περίπου του συνολικού χρόνου που περνάμε ξύπνιοι. Αυτό σημαίνει ότι η άσκηση, όσο σκληρή και αν είναι, δεν έχει την ικανότητα να επηρεάσει τόσο δραστικά την καθημερινή καύση θερμίδων. Επομένως, αν στόχος σου είναι η και η , πρέπει να έχεις πιο ρεαλιστικές προσδοκίες και να μη βασίζεσαι μόνο στην άσκηση για να πετύχεις τον στόχο σου.
Συνοπτικά
- Η έντονη άσκηση δεν οδηγεί πάντα σε σημαντική απώλεια βάρους, καθώς το σώμα προσαρμόζεται μειώνοντας την καύση σε άλλες λειτουργίες.
- Η θεωρία του Pontzer υποστηρίζει ότι η καύση θερμίδων παραμένει σταθερή ανεξαρτήτως δραστηριότητας, ενώ οι Thompson και Gonzalez αναγνωρίζουν μια περιορισμένη αύξηση.
- Η αντικατάσταση δραστηριοτήτων και η συμπεριφορική αντιστάθμιση επηρεάζουν την καθημερινή καύση θερμίδων.
- Η άσκηση αντιπροσωπεύει μόνο μικρό ποσοστό του συνολικού χρόνου, απαιτώντας πιο ρεαλιστικές προσδοκίες για απώλεια βάρους.