“Η διαδρομή για την εξάρθρωση της 17 Νοέμβρη και η συμβολή του αινιγματικού «κύριου Χ»”

ΔΗΜΟΦΙΛΗ

Δύο γεγονότα που θεωρήθηκαν καθοριστικά για την πορεία προς τη διάλυση της τρομοκρατικής οργάνωσης 17 Νοέμβρη φωτίστηκαν στο τέταρτο επεισόδιο του ντοκιμαντέρ του Αλέξη Παπαχελά. Πρόκειται για τη δολοφονία του Βρετανού ταξιάρχου Στίβεν Σόντερς, αλλά και για την εμφάνιση ενός μυστηριώδους προσώπου που έγινε γνωστό ως «κύριος Χ.» ή «Κίτσος». Η δράση της οργάνωσης, που σφράγισε την περίοδο της Μεταπολίτευσης, έφτασε στο τέλος της έπειτα από την έκρηξη στον Πειραιά τον Ιούνιο του 2002.

Ο άνθρωπος που παρουσιάστηκε ως «κύριος Χ.» ήταν εκείνος που επιδίωξε να επικοινωνήσει με τον τότε υπουργό Προστασίας του Πολίτη Μιχάλη Χρυσοχοΐδη, με τον οποίο πραγματοποίησε επανειλημμένες συναντήσεις. Στις συζητήσεις αυτές μετέφερε κρίσιμες πληροφορίες για τη λειτουργία και τη δομή της οργάνωσης. Επρόκειτο για πρόσωπο με μακρά παρουσία στον χώρο της εγχώριας τρομοκρατίας. Παρότι δεν κατονόμασε ποτέ συγκεκριμένα πρόσωπα, «ήξερε πολλά, ήξερε πώς λειτουργούσε το δίκτυο αλλά πίστευε πια ότι ήταν αδιέξοδο».

Την ίδια στιγμή, στους κόλπους των υπηρεσιών ασφαλείας υπήρχε εδώ και χρόνια μια επίμονη υποψία γύρω από το όνομα του Αλέξανδρου Γιωτόπουλου. Το όνομά του ακουγόταν «ψιθυριστά» πολύ πριν αποκαλυφθεί η δράση της οργάνωσης. Η τελική σύνδεση προέκυψε έπειτα από την προσεκτική μελέτη των προκηρύξεων της 17 Νοέμβρη. Από το ύφος και το περιεχόμενό τους προέκυπτε ότι ο συντάκτης διέθετε υψηλό μορφωτικό επίπεδο, ισχυρή επιρροή από τη γαλλική παιδεία και παρελθόν με αντιστασιακή δράση.

«Καναμε ένα παιχνίδι», θυμήθηκε ο Φώτης Νασιάκος περιγράφοντας μια συνάντηση στο υπουργείο, στην οποία συμμετείχαν ο Μιχάλης Χρυσοχοΐδης και εκπρόσωπος των βρετανικών υπηρεσιών. Βρισκόταν λίγο πριν από τα Χριστούγεννα του 2001, όταν πρότεινε στον Βρετανό να γράψουν σε ένα χαρτί το όνομα εκείνου που θεωρούσαν επικεφαλής της 17 Νοέμβρη. Ο ένας σημείωσε το όνομα Αλέξανδρος Γιωτόπουλος και ο άλλος εκείνο του αρχηγού της ΛΕΑ, μιας οργάνωσης που είχε δράσει την περίοδο της δικτατορίας. Στην ουσία μιλούσαν για το ίδιο πρόσωπο. Την ίδια εποχή, οι γαλλικές αρχές είχαν εντοπίσει και φωτογραφία του Γιωτόπουλου, ενώ οι ελληνικές υπηρεσίες πληροφοριών ενημερώνονταν ότι είχε λάβει εκπαίδευση στην Κούβα.

Ακολούθησαν κινήσεις σε πολλά μέτωπα. Ο πρέσβης Αποστολίδης ταξίδεψε στην Αβάνα, ενώ ο αξιωματικός της Αντιτρομοκρατικής Φώτης Παπαγεωργίου ανέλαβε να εντοπίσει συγγενικά πρόσωπα του Γιωτόπουλου στην Αθήνα. Εντόπισε την αδελφή του, ωστόσο κανείς από το περιβάλλον του δεν ήταν διατεθειμένος να μιλήσει. «Φτάσαμε να παρακολοθούμε και όλα τα περίπτερα που πουλούσαν γαλλικές εφημερίδες. Αλλά και πάλι, δεν πήγαινε εκεί, πήγαινε στον Ελευθερουδάκη...», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Παράλληλα, από την επανεξέταση αρχείων των αμερικανικών υπηρεσιών προέκυψε και ένα ακόμη όνομα, εκείνο του Βασίλη Τζωρτζάτου. Είχε στο παρελθόν συλληφθεί και οδηγηθεί στην Αντιτρομοκρατική για απόπειρα επίθεσης εναντίον Αμερικανού. «Οταν προσήχθη ο Τζωρτζάτος», σημείωσε ο κ. Χρυσοχοΐδης, «άρχισαν οι φωνές για σκευωρίες, τον άφησε ελεύθερο η ΕΛΑΣ».

Στο βιβλίο του, όπου αναφέρεται στη δράση της 17 Νοέμβρη, ο Μιχάλης Χρυσοχοΐδης κάνει λόγο και για τον «κύριο Χ.». Παρότι το πρόσωπο αυτό είχε εμφανιστεί μετά τη δολοφονία Σόντερς μεταφέροντας κρίσιμες πληροφορίες, η ταυτότητά του δεν αποκαλύφθηκε ποτέ. Οι επαφές του με τον υπουργό ήταν συνεχείς, ενώ συζητούσε συχνά και με τον μετέπειτα αρχηγό της ΕΛΑΣ Φώτη Νασιάκο, ο οποίος τον αποκαλούσε «Κίτσο».

Την ίδια περίοδο, ένας Αμερικανός πράκτορας αναζήτησε επαφές με παλιούς συνεργάτες του Γιωτόπουλου στη Γαλλία. Εκεί εντόπισε τον Βίκτωρα Αναγνωστόπουλο, ο οποίος κατά τη διάρκεια της συζήτησης άρχισε να αναφέρεται στον επικεφαλής της 17 Νοέμβρη. «Αρχισε να μου μιλάει για τον αρχηγό της 17 Ν. Αρχισε να λέει στοιχεία, για τον πατέρα του, που ήταν ιστορικό στέλεχος της “ανορθόδοξης” Αριστεράς. Κατάλαβα ότι μιλούσε για τον Αλέξανδρο Γιωτόπουλο».

Καθοριστική αποδείχθηκε και η εμπλοκή των βρετανικών αρχών μετά τη δολοφονία Σόντερς. Η παρουσία τους ενίσχυσε την προσπάθεια συλλογής πληροφοριών, ενώ επιδίωξαν να κινητοποιήσουν και την κοινή γνώμη εναντίον της τρομοκρατίας. Όπως ανέφερε ο πρώην αξιωματικός της Αντιτρομοκρατικής στη Βρετανία Ντάνκαν Τζάρεντ, «οι κοινωνίες νικούν την τρομοκρατία, είπαμε στην κοινωνία ότι χρειαζόμασταν βοήθεια».

Οι Βρετανοί εντόπισαν γρήγορα και αδυναμίες στον τρόπο με τον οποίο είχαν κινηθεί οι ελληνικές αρχές. Ένα χαρακτηριστικό περιστατικό ήταν ότι μόνο όταν το όχημα μέσα στο οποίο δολοφονήθηκε ο Σόντερς μεταφέρθηκε στην αυλή του υπουργείου Προστασίας του Πολίτη διαπιστώθηκε μια οπή από πολεμικό τυφέκιο. Οι δράστες το είχαν χρησιμοποιήσει θεωρώντας πως το αυτοκίνητο ήταν θωρακισμένο.

Μία εβδομάδα μετά τη δολοφονία, οι Βρετανοί μετέφεραν το όχημα στον τόπο της επίθεσης και επιχείρησαν να ανασυνθέσουν τις κινήσεις των δραστών. Ζήτησαν από οδηγούς που περνούσαν καθημερινά από τη λεωφόρο Κηφισίας να θυμηθούν ακόμη και την παραμικρή λεπτομέρεια, ενώ μοιράστηκαν φυλλάδια ενημέρωσης. «Τα μοίρασε αξιωματικός της Σκότλαντ Γιαρντ».

Η κινητοποίηση επεκτάθηκε ακόμη και στην Εκκλησία. Ο μακαριστός Αρχιεπίσκοπος Χριστόδουλος συμμετείχε σε τελετή σε ορθόδοξη εκκλησία και έξι μήνες αργότερα τέλεσε λειτουργία στη Μητρόπολη στη μνήμη όλων των θυμάτων της τρομοκρατίας. Τότε συγκροτήθηκε για πρώτη φορά η πρωτοβουλία συγγενών θυμάτων «Ως Εδώ», οι οποίοι συγκεντρώθηκαν στο Σύνταγμα.

Στο μεταξύ, ο Μιχάλης Χρυσοχοΐδης είχε ζητήσει να συγκεντρωθεί όλη η διαθέσιμη γνώση για τη δράση των τρομοκρατών σε μία αναλυτική έκθεση. Πρόκειται για την περίφημη έκθεση Νασιάκου, τμήμα της οποίας δόθηκε στη δημοσιότητα με στόχο να αυξηθεί η πίεση προς τα μέλη της οργάνωσης «και να κάνουν ένα λάθος».

Οι εξελίξεις πλέον έτρεχαν. Το βράδυ της 29ης Ιουνίου 2002 σημειώθηκε η έκρηξη στον Πειραιά, γεγονός που άνοιξε τον δρόμο για την τελική εξάρθρωση της 17 Νοέμβρη. Ωστόσο, όπως προκύπτει από τις μαρτυρίες, η προετοιμασία είχε ξεκινήσει πολύ νωρίτερα. Ο Φώτης Νασιάκος περιέγραφε εκείνη την επιχείρηση ως την «απόβαση στη Νορμανδία της τρομοκρατίας», μια προσπάθεια που βασίστηκε στη στενή συνεργασία τεσσάρων βασικών προσώπων. Του Μιχάλη Χρυσοχοΐδη, του Φώτη Νασιάκου, του εισαγγελέα Ιωάννη Διώτη και του τότε διοικητή της Αντιτρομοκρατικής Στέλιου Σύρρου.

Διαβάστε επίσης

Your Face Sounds Familiar: Θεαματική επάνοδος με 10 εντυπωσιακές μεταμορφώσεις

Το «Your Face Sounds Familiar», το πιο εκρηκτικό show της ελληνικής τηλεόρασης, επιβεβαιώνει τη σαρωτική δυναμική του και κάθε Κυριακή αποδεικνύει ότι ακόμα δεν έχουμε δει τίποτα! Με παραγωγή υψηλών προδιαγραφών, εντυπωσιακή...

«Πάμε μια βόλτα;»: Ο Λάκης Λαζόπουλος, από τον ακάλυπτο της «Κυριακής των παπουτσιών» ανακοινώνει το κλείσιμο μιας εποχής

Απόψε στις 17:20, στο MEGA, η εκπομπή «Πάμε μια βόλτα;» έρχεται με το β’ μέρος του αφιερώματος στον Λάκη Λαζόπουλο. Μια διαδρομή ζωής που συνεχίζεται εκεί όπου ξεκίνησε να...

Φασουλής στο «Just the 2 of Us»: Κυρία Θώδη, μπορεί να είστε κορυφαία στα πανηγύρια αλλά εδώ δεν είστε η καλύτερη επιλογή

Η ένταση στο πλατό του Just the 2 of Us δεν λέει να κοπάσει, με τις προσωπικές αιχμές να παίρνουν τη θέση των καθαρά καλλιτεχνικών σχολίων. Στο τελευταίο επεισόδιο,...

Porto Leone: Στη συνοικία των κόκκινων φαναριών – Ο Ορέστης με εγκαύματα στο νοσοκομείο – Η συνάντησή του με τη Βούλα

Αυτή την εβδομάδα οι εξελίξεις στο «Porto Leone: Στη γειτονιά με τα κόκκινα φανάρια» ανατρέπουν τα δεδομένα: Ο Ορέστης μεταφέρεται στο νοσοκομείο µε εγκαύματα, η Αλεξάνδρα αποφυλακίζεται, ο Ηλίας...

J2US – Μαρία Αλιφέρη προς Δανιέλα Χατζή: «Οφείλω στον πατέρα σου περισσότερα απ’ όσα φαντάζεσαι»

Την Μαρία Αλιφέρη είδαμε στην κριτική επιτροπή του J2US, το βράδυ του Σαββάτου, όταν και παρακολουθήσαμε το νέο επεισόδιο στο πρόγραμμα του OPEN. Μάλιστα, όταν στη σκηνή βρέθηκε η Δανιέλα...

J2US – Γιάννης Ζουγανέλης για Μιχάλη Ιατρόπουλο: «Γνήσιος χαρακτήρας, με ισορροπία ανάμεσα στο καλό και το κακό»

Ως guest κριτής στην επιτροπή του J2US εμφανίστηκε το βράδυ του Σαββάτου ο Γιάννης Ζουγανέλης, στο νέο live του μουσικού σόου που προβλήθηκε μέσα από τη συχνότητα του OPEN. Κατά...

Grand Hotel: Κατά τη διάρκεια του γάμου Ρήγα και Κυβέλης φτάνει απεγνωσμένος ο Ιορδάνης

Καταιγιστικές θα είναι οι εξελίξεις στα επόμενα επεισόδια της σειράς του ΑΝΤ1, “Grand Hotel”. Δείτε όλα όσα θα δούμε στα επεισόδια 111-114. ΔΕΥΤΕΡΑ 4 ΜΑЇΟΥ – ΕΠΕΙΣΟΔΙΑ 111-112Η Αλίκη μαθαίνει από...

Λάκης Λαζόπουλος: Η αφήγηση του ονόματός του, που «περιορίστηκε» λόγω… χώρου

Στη σύγχρονη τηλεοπτική αφήγηση, οι προσωπικές ιστορίες αποκτούν ξεχωριστή αξία όταν φωτίζουν άγνωστες πτυχές γνωστών προσώπων. Αυτό ακριβώς συνέβη στην εκπομπή «Πάμε μια βόλτα» με τη Νίκη Λυμπεράκη, όπου...

The Brothers Sun: Το cult διαμάντι του Netflix που δεν κατάφερε να γίνει φαινόμενο

Μερικές σειρές δεν χρειάζονται πολλές σεζόν για να αφήσουν το αποτύπωμά τους και το The Brothers Sun είναι μία από αυτές.. Μια παραγωγή του Netflix που πρόλαβε να γίνει...

Οι 10 παρουσιαστές που σημάδεψαν τη «χρυσή εποχή» της ελληνικής τηλεόρασης

Τη «χρυσή εποχή» της ελληνικής τηλεόρασης 10 παρουσιάστριες όχι μόνο την καθόρισαν, αλλά άφησαν και ανεξίτηλο το στίγμα τους, μέχρι και σήμερα. Κατά τη διάρκεια των δεκαετιών του 1990 και...

«Στο χιλιοστό»: Τη Δευτέρα 4 Μαΐου στις 21.00 στον ΣΚΑΪ το καινούργιο ντοκιμαντέρ των Ελένης Βαρβιτσιώτη και Βικτωρίας Δενδρινού

Τι πραγματικά συνέβη το 2015; Πόσο κοντά έφτασε η Ελλάδα στην έξοδο από το ευρώ; Και ποιοι πήραν τις αποφάσεις που καθόρισαν όχι μόνο το μέλλον της χώρας, αλλά...

Moments: Το Σάββατο 9 Μαΐου η Ζέτα Μακρυπούλια φιλοξενεί τον Τάκη Ζαχαράτο

Το Σάββατο 9 Μαΐου, το «Moments» με τη Ζέτα Μακρυπούλια υποδέχεται έναν από τους πιο πολυδιάστατους και αγαπημένους καλλιτέχνες της ελληνικής σκηνής, τον Τάκη Ζαχαράτο, σε ένα επεισόδιο γεμάτο...

Οι Αθώοι: Ο Πέτρος κατηγορεί τον Γιάννο για φόνο, παρά τις αμφιβολίες της Μαργαρίτας

Ο Πέτρος διαδίδει παντού πως ο Γιάννος είναι ο φονιάς, παρά τις αμφιβολίες της Μαργαρίτας, στο δωδέκατο επεισόδιο της μεγάλης παραγωγής του MEGA, «Οι Αθώοι», την Παρασκευή 1η Μαΐου...

Eurovision 2026: Η ελληνική ομάδα ξεκίνησε για την Αυστρία

Μέσα σε ιδιαίτερα θετικό κλίμα, με ενθουσιασμό και αισιοδοξία, και με τις θερμότερες ευχές όλων για «Καλή επιτυχία», αναχώρησε σήμερα το πρωί, Παρασκευή 1η Μαΐου 2026, η ελληνική αποστολή...

Ο διευθυντής του αθλητικού τμήματος της ΕΡΤ, Γιάννης Δάρας, υπέβαλε την παραίτησή του

Την παραίτησή του υπέβαλε ο διευθυντής του αθλητικού τμήματος της ΕΡΤ, Γιάννης Δάρας. Ο δημοσιογράφος επικαλέστηκε προσωπικούς λόγους. Τα καθήκοντά του θα αναλάβει προσωρινά ο Περικλής Μακρής.

«Prey»: Το βρετανικό θρίλερ εγκλήματος που σαρώνει στο Netflix

Ένα σχεδόν ξεχασμένο βρετανικό αστυνομικό δράμα βρίσκει νέα ζωή στην εποχή του streaming. Το «Prey», που προβλήθηκε αρχικά στο ITV το 2014, γνωρίζει αναπάντεχη αναβίωση, ανεβαίνοντας σταθερά στις λίστες...

The Witness: Το true – crime θρίλερ του Netflix που μεταμορφώνει μια τραγωδία σε συναρπαστική τηλεοπτική εμπειρία

Το The Witness του Netflix επιστρέφει σε μια από τις πιο γνωστές υποθέσεις εγκλήματος στη Βρετανία, αυτή της Rachel Nickell, αλλά το κάνει με τρόπο διαφορετικό από τα συνηθισμένα...

Your Face Sounds Familiar: Η τηλεθέαση και οι φρέσκες μεταμφιέσεις για την Κυριακή

Το «Your Face Sounds Familiar», το πιο εκρηκτικό show της ελληνικής τηλεόρασης, επιβεβαιώνει τη σαρωτική δυναμική του και κάθε Κυριακή αποδεικνύει ότι ακόμα δεν έχουμε δει τίποτα! Με παραγωγή...

Ο Παύλος Τσίμας στο Prime Time: Γλυπτά του Παρθενώνα – Πόσο κοντά είμαστε στην ανάκτηση;

Την Τρίτη 5 Μαΐου, στις 00.30, η κάμερα του Prime Time και ο Παύλος Τσίμας φωτίζουν το σημείο στο οποίο βρίσκεται σήμερα ο αγώνας και η διαπραγμάτευση για την επιστροφή των Γλυπτών του Παρθενώνα, 44...

Συναρπαστικές πρεμιέρες καταφθάνουν τον Μάιο στο Vodafone TV

Το Vodafone TV φέρνει και αυτόν τον Μάιο μεγάλες πρεμιέρες ταινιών, σειρών, ντοκιμαντέρ και animation. Από τα αμφιλεγόμενα ΑΝΕΜΟΔΑΡΜΕΝΑ ΥΨΗ της Έμεραλντ Φενέλ, το ON THE ROAM, την καινούργια...

ΤΕΛΕΥΤΑΙΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ